Anti-fast-fashion

Ontwerpers Alexander van Slobbe en Francisco van Benthum 'hacken' de mode-industrie door restpartijen kleding nieuw leven in te blazen. Te zien in Rotterdam.

Volgende week opent voor acht maanden het 'Tijdelijke Modemuseum' in Het Nieuwe Instituut in Rotterdam. Natuurlijk wordt hier een lans gebroken voor een permanent museum, dat Nederland nog steeds ontbeert, maar vooral willen de samenstellers het anders aanpakken dan de reguliere modetentoonstellingen.

Hier geen thematische expositie over een beroemde ontwerper of periode, de vragen die aan bod komen zijn groter: hoe staat de mode er anno 2015 voor? Wat houdt ontwerpers van nu bezig? Hoe denken zij over de toekomst? Welke vraagstukken bepalen de huidige ontwikkelingen in de mode? En vooral: welke rol spelen wij als gebruikers binnen dit mondiale modesysteem? Inderdaad, grote vragen die de samenstellers hopelijk tastbaar kunnen maken in hun exposities - bij het ter perse gaan van dit nummer kon het museum nog niet bezocht worden.

Mode is natuurlijk een breed begrip, het heeft zijn prettig esthetische, maar ook zijn maatschappelijke schaduwkanten. Van verleidelijk tot afschrikwekkend, van vernieuwend tot behoudend en van kritisch tot verspillend. En vooral dat laatste, veelbesproken onderwerp in de modewereld zal aan bod komen in Rotterdam.

Eerst een paar schokkende cijfers. Volgens ondernemersorganisatie Modint wordt er wereldwijd per jaar 35 miljard kilo aan kledingstukken geproduceerd. 40 procent hiervan gaat ongedragen naar de vuilnis. Dat is 14 miljard kilo per jaar. Dat overproduceren gebeurt bewust. Om de verkoopprijzen te drukken is het voordeliger veel meer T-shirts en broeken te laten maken dan er afzet voor is.

In het Tijdelijke Modemuseum laten vrouwenmodeontwerper Alexander van Slobbe en mannenmodeontwerper Francisco van Benthum (samen 'VSVB') zien hoe ze het systeem van overproductie letterlijk en figuurlijk 'hacken'. Onder diezelfde naam blazen zij onverkochte restpartijen nieuw leven in. Het gaat om kleding die niet op tijd werd geleverd, in de magazijnen is blijven hangen of vanwege kleine foutjes onverkoopbaar is. De kledingstukken krijgen een nieuwe look door ze te bewerken met subtiel borduurwerk, een zak, stiksel of materiaal toe te voegen, of er een andere voering in te zetten. Ook van overgebleven partijen stof maken ze nieuwe items. Bestaande patronen uit hun vroegere collecties worden hiervoor hergebruikt.

Met deze Hacked-benadering stellen de ontwerpers naar eigen zeggen tegelijkertijd het schaamteloze kopieergedrag binnen de mode aan de kaak. Dure zonnebrillen en kledingstukken zijn in no-time terug te vinden in goedkope versies bij fast-fashion ketens als H&M, Zara en Mango. Grote merken hebben hier weliswaar last van, maar kunnen het wel aan. Maar vooral kleine, onafhankelijke ontwerpers worden volgens het tweetal de dupe van dit kopieerwerk. Met het VSVB-label neemt het duo de ideeën van de oorspronkelijke ontwerpers terug uit deze jachtige productieketen.

Door de kleding een nieuwe signatuur te geven en voor een concurrerende prijs op de markt te brengen maken ze een anti-fast-fashion statement. De aandachtig bewerkte of nieuw gemaakte mannen- en vrouwenkledingstukken van VSVB kunnen kwalitatief moeiteloos concurreren met kledingonderdelen uit het luxesegment. De prijzen liggen beduidend lager en variëren van euro49,- voor een T-shirt en euro125,- voor een sweater tot euro159,- voor een leren tas. Het gaat om kleinschalige producties die in Nederland en Portugal worden gemaakt. Natuurlijk mijden de heren fabrieken waar de basisproducten vandaan komen en ze gaan alleen in zee met goede producenten waarmee ze zelf al eerder werkten.

De VSVB-collectie is niet verkrijgbaar via standaard modewinkels. Want die maken te veel deel uit van het door hen verguisde modesysteem. Naast de winkel van Alexander van Slobbe (Herenstraat 25 in Amsterdam) zal de collectie vooral verkocht worden in tijdelijke winkels. De eerste pop-up locatie in het Amsterdamse Hôtel Droog opende in juni, hier lopen vooral de nylon onderdelen en de T-shirts met opdruk goed. Ook in het Tijdelijke Modemuseum is de Hacked-collectie straks verkrijgbaar.

Tijdelijk Modemuseum in Het Nieuwe Instituut in Rotterdam, 13-9 t/m 8-5 2016. Voor een uitgebreid programma van tentoonstellingen en evenementen zie www.hetnieuweinstituut.nl. Trouw organiseert zaterdag 19 september van 18:00 tot 22:00 uur een bijzondere modeavond in het Tijdelijk Modemuseum. Met een inleiding, rondleidingen, workshops en meer. Kaarten (15 euro) reserveren via: www.trouw.nl/exclusief.

Van treinstoel tot tas

Sommige bedrijven zoeken al een tijdje naar manieren op verspilling tegen te gaan. Toen in 2010 het KLM-personeel nieuwe uniformen kreeg, werden de oude exemplaren vermalen en als handtas en kofferlabel verkocht. Onlangs mochten jonge ontwerpers een greep doen in de bakken met gebruikte KLM-vliegtuigmaterialen. Dit resulteerde in een handgemaakte unica collectie. Ook de treinstoelbekleding en gele reisinformatieborden van de NS worden omgetoverd tot nieuwe producten zoals tassen, dienblaadjes en vogelhuisjes. En kleinere initiatieven van enkele jaren terug groeien inmiddels, zoals 'je eigen overhemd terug als boxershort'(Van Hully) en tassen van afgedankte leren banken (Xofa).

Postorderbedrijf Wehkamp stuurt onverkochte kleding van het eigen merk naar het Nederlandse leer-werk-atelier 'i-did'. Die maken er tassen van. Wehkamp neemt die producten vervolgens weer in het aanbod op. Het atelier tovert tevens onverkochte overhemden van Sissy-Boy om tot feestelijke vlaggenlijntjes, en van overtollige spijkerstof maken ze telefoonhoesjes voor Gsus en tassen voor Mud jeans.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden