Anti-buitenlandsfeer heerst in Denemarken

Nationalistische partij nu tweede van het land. Ook de westerse immigrant voelt dat goed.

De nationalistische Deense Volkspartij, fel gekant tegen immigratie, werd bij de Deense verkiezingen van vorige week de tweede partij van het land. Hoe de regering eruit gaat zien is nog onbekend, maar mogelijk gaat de partij dit keer meeregeren. Of ze kiezen toch weer voor een gedoogrol. Maar één ding is zeker: de nieuwe regering gaat het toch al strenge immigratie- en vluchtelingenbeleid verder aanscherpen. Het klimaat voor buitenlanders wordt steeds onvriendelijker. Niet alleen voor 'allochtonen', want daar hebben de Denen geen apart woord voor, maar ook voor immigranten uit westerse landen. Drie van hen vertellen hoeveel last ze hebben van de anti-buitenlandersfeer.

Zullen we weggaan uit Denemarken?

Aymeric Duval-Markussen (41) uit Frankrijk. Taalkundig onderzoeker, achttien jaar in Denemarken, Deense echtgenote, vijf kinderen.

"We zijn allemaal mensen, homo sapiens, maar als je een bepaalde huidskleur hebt of een accent, word je in Denemarken anders behandeld. Toen ik hier kwam, heb ik de taal geleerd en ben ik snel geïntegreerd. Maar toen ik na een jaar of vijf merkte hoe hard het debat was over buitenlanders, heb ik mezelf weer 'gedesintegreerd'. Ik lees al heel lang geen Deense kranten meer, bijvoorbeeld.

Ik vind het angstwekkend dat de Deense Volkspartij nu zo groot is en het vreemdelingenbeleid verder wil aanscherpen. Het is bij voorbaat al moeilijk om immigrant te zijn in Denemarken. Een Deense minister heeft eens gezegd dat sommige immigranten nuttiger zijn voor de samenleving dan anderen. Zo een uitspraak bewijst voor mij dat er geen gelijkheid is.

De Deense Volkspartij heeft een tijdje geleden voorgesteld dat immigranten thuis Deens moeten spreken. En dat er minder Engels gebruikt moet worden in de dagelijkse taal. Dan denk ik bij mezelf: het lijkt wel 1933. Wat ik thuis doe, gaat niemand wat aan. Af en toe hebben we er zo genoeg van dat mijn vrouw en ik het erover hebben om uit Denemarken weg te gaan. Een Deense kunstenaar verwoordde het zo: Foreigners, don't leave us alone with the Danes."

Ik voel me Deens maar ook weer niet

Marilyn Raskin (74) uit de VS, drieënveertig jaar in Denemarken, gehuwd, kinderen en kleinkinderen.

"Denemarken is een klein land, dat steeds kleiner wordt. Ik ben zeer teleurgesteld over de verkiezingsuitslag. Ik vind het frustrerend om te bedenken hoe geprivilegieerd en rijk de Denen zijn, maar zich steeds meer afsluiten. Ik heb lange tijd gewerkt met sterk getraumatiseerde vluchtelingenfamilies. Als politici zeggen dat vluchtelingen niet willen werken, word ik boos. Ik heb meegemaakt dat hoog opgeleide vluchtelingen in Denemarken geen werk konden krijgen en vertrokken naar Engeland, waar ze meteen aan de bak konden. Als ik in de bus mensen hoor praten over immigranten en vluchtelingen bemoei ik me er altijd mee. Dan vraag ik: weet je waar je het over hebt? Als Denen het over immigranten hebben, bedoelen ze eigenlijk moslims. Een aantal jaar geleden hoorde je mensen zeggen dat vluchtelingen welkom waren. Dat hoor je niet meer. Ik voel me zelf Deens, maar toch ook weer niet. De Deense Volkspartij vindt die dualiteit een probleem. Maar dat is het niet! Ik kom uit New York en ben Joods. Ik neem deel aan de Deense samenleving, maar ik heb een bagage die anders is. Dat is juist een rijkdom."

Het raakt me op emotioneel vlak

Peter Walstra (46) uit Nederland, softwareontwikkelaar, zes jaar in Denemarken. Heeft Deense vriendin met kinderen.

"Verkiezingsslogans als 'meer eisen aan immigranten' raken me niet direct, want ik heb een baan en ik betaal belasting. Maar het raakt me wel op het emotionele vlak, want ik weet dat het hard aankomt bij anderen. Ik heb twee jaar op Deense les gezeten in het kader van de inburgeringscursus. Daar zat ik midden tussen de Indiërs, Afrikanen, Aziaten. Doordat ik een tijd met hen heb doorgebracht, voel ik grote betrokkenheid. Daar merkte ik hoe relatief makkelijk het is voor mij als Nederlander om mijn weg te vinden. En hoe zwaar het is voor een Vietnamees om de taal te leren en een baan te vinden.

Er is in Denemarken veel onbegrip over de multiculturele samenleving, omdat de bevolking altijd homogeen is geweest. Het is niet zo vanzelfsprekend als in Amsterdam, waar ik lange tijd heb gewoond. Het bedrijfje waar ik werk is een uitzondering. Mijn chef is Engels, één collega komt uit Sri Lanka, een andere uit Pakistan. We werken heel goed samen. Buitenlanders zijn dus juist goed voor Denemarken. Het is een verrijking.

Als de ideeën van de Deense Volkspartij ter sprake komen, laat ik tegenwoordig openlijk merken dat ik het geen fijne ontwikkeling vind. Mijn instelling is een stuk kritischer geworden. Toen ik hier net was, had ik niet door dat er sterke nationalistische gevoelens heersen. In mijn kennissenkring had ik nooit iets gemerkt van die gevoelens. Na deze verkiezingen voelen veel van mijn vrienden een plaatsvervangende schaamte omdat zoveel mensen op de Deense Volkspartij hebben gestemd. Mijn partner zei dat ze het heel pijnlijk vond dat veel Denen zelfzuchtig zijn en anderen blijkbaar niet willen helpen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden