Anti-apartheidsveteraan Jacob Zuma ontslagen na affaire

De Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki heeft zijn vice-president Jacob Zuma ontslagen. De ooit beoogd opvolger van Mbeki was betrokken bij een corruptieschandaal.

Van onze redactie buitenland

Zuma is zelf nog niet vervolgd voor corruptie. Maar Mbeki zei dat het oordeel van de rechter dat zijn plaatsvervanger frauduleuze banden onderhield met een van zijn financieel adviseurs, hem deed besluiten Zuma te ontslaan. Dat is ,,in het belang van de eerbare vice-president, de regering en de prille democratie in Zuid-Afrika'', aldus Mbeki gisteren tijdens een speciale zitting van het parlement in Kaapstad.

Vorige week werd een goede vriend en adviseur van Zuma, Schabir Shaik, veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijftien jaar voor fraude en corruptie. In de uitspraak zei de rechter dat er goede gronden waren om aan te nemen dat ook de vice-president zich schuldig had gemaakt aan deze vergrijpen. Volgens het vonnis bestond er een 'corrupte relatie' tussen Shaik en Zuma.

Naar verluidt zou Zuma jaarlijks omgerekend tienduizenden euro's aan steekpenningen ontvangen om zijn invloed aan te wenden ten behoeve van enkele bedrijven en het justitieel uit de wind houden van zakenpartners en bekenden. Na het proces tegen zijn vriend Shaik zei de vice-president 'een rein geweten' te hebben. De oppositie eiste echter onmiddellijk zijn ontslag.

Oppositieleider Tony Leon prees gisteren Mbeki omdat de president 'principes boven de politiek heeft laten prevaleren'. In een officiële verklaring gaf ook het ANC zijn zegen aan het ontslag. Maar lang niet iedereen in de regeringspartij is het eens met het besluit van Mbeki. Vooral de jongerenafdeling van het ANC en de aan de partij gelieerde vakbeweging staan nog vierkant achter Zuma, die lange tijd werd gezien als de belangrijkste kandidaat om Mbeki in 2009 op te volgen.

De 63-jarige Zuma is een veteraan in de Zuid-Afrikaanse politiek en geldt als een van de populairste politici van het land. Het apartheidsregime zette hem tussen 1963 en 1973 gevangen op Robbeneiland wegens pogingen de regering omver te werpen. Zuma was een van de eerste leiders van het ANC die uit ballingschap naar Zuid-Afrika terugkeerden, toen het verbod op de partij in 1990 werd opgeheven.

De politicus, die in grote armoede opgroeide, geldt niet alleen als man van het volk. Hij bewees zich de afgelopen jaren ook als goed diplomaat. Zo hielp Zuma aan het begin van de jaren negentig de gespannen verhouding tussen het ANC en de Inkatha Freedom Party te sussen. Ook werkte hij mee aan een bestand in het door oorlog verscheurde Burundi.

Door de zaak-Shaik kwam Zuma echter steeds meer in een negatief daglicht te staan. Hij bleek op veel te ruime voet te leven, droeg peperdure maatkostuums, en liet een traditioneel Zoeloe-dorp bouwen voor zijn vrouwen.

Volgens het Zuid-Afrikaanse dagblad The Star maakt minister van defensie Mosiuoa Lekota de grootste kans hem op te volgen. Een andere kanshebber is Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van buitenlandse zaken en ex-vrouw van Zuma.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden