Antarctisch Schiereiland afgelopen 50 jaar in recordtempo gesmolten

null Beeld ap
Beeld ap

Het ijs op Antarctica is de afgelopen halve eeuw sneller gesmolten dan in de 950 jaar daarvoor. 25.000 vierkante kilometer ijs kwam de laatste vijftig jaar los van het Antarctisch Schiereiland.

Tijdens de zomermaanden smelt er tien keer zoveel ijs als 600 jaar geleden en meer dan ooit in de afgelopen 1000 jaar, blijkt uit Brits-Australisch onderzoek waarover het wetenschappelijk tijdschrift Nature Geoscience maandag bericht.

Smelten van zuidpoolgletsjers is niet ongewoon
In het zelfde nummer van Nature Geoscience stelt de Amerikaanse klimaatwetenschapper Eric Steig dat 'het smelten van de zuidpoolgletsjers dramatisch is, maar niet ongewoon'. In de jaren 1830 en 1940 zag je daar een gelijkaardig proces, zegt hij.

De gletsjers op Antarctica worden in snel tempo dunner. Nieuw ijskernonderzoek bevestigt dat. Maar het nuanceert de situatie ook.

Eric Steig, klimaatwetenschapper van de Universiteit van Washington, zegt dat het smelten niet zo ongewoon is en dat het vooral niet met zekerheid aan de mens en zijn impact op het klimaat kan worden toegeschreven.

Steigs onderzoek concentreerde zich op de westelijke zuidpoolkap. Het dramatische ijsverlies op het Antarctisch Schiereiland, dichter bij Zuid-Amerika, is wel bijna zeker het gevolg van klimaatwijziging die door de mens is veroorzaakt, zegt Steig.

Het Antarctisch Schiereiland is het grootste schiereiland van het Zuidpoolgebied en bestaat uit een bergketen die op sommige plaatsen 2000 meter hoog is. Anders dan elders op het koudste continent ter wereld smelt elke zomer een deel van het ijs.

El Niño
Steig wijst op de website van Nature Geoscience vooral op de invloed van het cyclische weersverschijnsel El Niño. Hij had al eerder een verband gezien tussen de snelle opwarming van Antarctica in de jaren 1990 en de El Niño-omstandigheden toen in de Stille Oceaan.

Nu ziet hij ook een link met gelijkaardige periodes, onder meer in de jaren 1830 en 1940. Ook toen vertoonde het klimaat in de regio El Niño-kenmerken, ook toen gingen de gletsjers sterk achteruit.

Steig baseert zich op ijskernonderzoek, met materiaal dat tweeduizend jaar terug gaat in de tijd. Daarin zagen hij en zijn collega's klimaatpatronen die overeenkomsten vertonen met die van de jaren 1990.

Enorme scheur
El Niño is de warme uitschieter - La Niña is zijn koude tegenhanger - van een cyclisch weersverschijnsel dat samenhangt met de zuidelijke oscillatie, een patroon van luchtdrukwijzigingen boven de Stille en de Indische Oceaan. Tijdens El Niño-fasen wordt het oppervlaktewater in het oosten van de Stille Oceaan veel warmer.

In 2011 heeft de NASA een enorme scheur ontdekt in de Pine Island-gletsjer, onderdeel van de westelijke zuidpoolkap. De 29 kilometer lange scheur is zo groot geworden dat een enorme ijsberg van 880 vierkante kilometer dreigt af te breken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden