Anouschka laat veel over aan de fantasie

Nog in Den Haag (Korzo, 9/2), Middelburg (Kloveniersdoelen, 11/2), Eindhoven (Plaza Futura, 21/2), Bussum (Theater a.d. Molenlaan (23/2) en Amsterdam (Stedelijk Museum (11/3).

KEES POLLING

Vanaf de eerste klanken werd de luisteraar gegrepen door de alle richtingen uitwaaierende muziek, die ondanks de onmiskenbare inbreng vanuit het hedendaagse improviseren uitsluitend als 'nieuwe muziek' kan worden bestempeld.

Kenvermogen werd al in 1986 opgericht door gitarist Wiek Hijmans naar aanleiding van een uitvoering van zijn compositie 'Voor Kenvermogens'. Een paar jaar later hoorde ik de groep in een concert dat een tomeloos eclecticisme koppelde aan een naar mijn idee even grote richtingloosheid. De muziek boeide door de veelzijdigheid aan ideeën en de niet geringe prestaties van de musici. Maar de verscheidenheid was zo ruim, dat het wel leek alsof er bij elk stuk een andere groep op het podium stond.

Verscheidenheid blijft ook een sleutelbegrip voor het nieuwe programma 'Kenvermogen speelt ... weer'. Maar van gebrek aan richting was nu geen sprake. Hier stond een vijftienkoppig orkest, bewust van zijn potentieel.

Op het eerste gezicht lijkt de bezetting van Kenvermogen een monstrum. De groep telt vijf instrumenten, elk in drievoud: (bas)klarinet, (bas)blokfluit, toetsen (piano en synthesizers), elektrische gitaar en slagwerk (marimba, vibrafoon, wat bekkens en een enkele trommel). Wie haalt het in zijn hoofd om zoiets te verzinnen? Niettemin, hoe bizar en onbegrijpelijk ook, deze bezetting werkt. Zodanig zelfs dat het me niet zou verbazen als Kenvermogen, net als de door Louis Andriessen geïnitieerde ensembles Orkest De Volharding en Hoketus, tot in het buitenland toe navolging krijgt. Met als gevolg dat ook andere componisten werken voor deze unieke bezetting zullen gaan schrijven.

Kenvermogen heeft een driekoppige leiding: pianist/synthesizerbespeler Michiel Scheen, gitarist Wiek Hijmans en vibrafonist en marimbaspeler Hans Hasebos. Ieder van hen schreef voor het nieuwe programma een splinternieuw werk.

Scheen kwam met het driedelige 'Het Hoofd' ('De Ogen', 'De Neus', De Mond; het vierde deel, 'De Oren', wordt gevormd door het publiek). De delen, die verspreid over de avond werden gespeeld, hebben een sterk zintuiglijke werking. Alsof je tijdens de bereiding van een gerecht alle ingrediënten kunt proeven, afzonderlijk en in allerlei mogelijke combinaties.

Hasebos leverde het ludieke 'Zap', waarin de hoofdpersoon zich inbeeldt op televisie te zijn. Al zappende langs de netten verplaatst hij zich in wisselende situaties. Inhoudelijk verwijst Hasebos naar clichés uit de popmuziek - inclusief een fraai door Hijmans vertolkte, Zappaëske gitaarsolo - en de hedendaagse gecomponeerde en geïmproviseerde muziek.

De bijdrage van Hijmans draagt de cryptische titel 'Anouschka is volledig onhoudbaar tot en met 28-02-'00' en bestaat uit zes delen waarin broeierige en lieflijke sferen uiteindelijk leiden tot een collectieve climax. Het is een krachtig werk, dat veel overlaat aan de fantasie van de luisteraar. Voor de duidelijkheid, op de kersverse cd 'Kenvermogen', die in het BIM-huis werd gepresenteerd, heet Hijmans' compositie 'Actually Anouschka doesn't exist'. De beelden die luisteraars daarbij krijgen, zijn dus geheel voor eigen rekening.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden