Anni Friesinger kan weer lachen

Op haar verlate verjaardagsfeestje, dinsdag was ze 23 geworden, dacht Anni Friesinger gisteravond meer dan eens terug aan haar vader. Georg overleed in 1996, maar is nog steeds de allesbepalende factor in haar schaatsleven. De eerste Europese titel in haar loopbaan droeg ze dan ook aan hem op. ,,Ik ben ervan overtuigd dat hij alles ziet.''

Johan Woldendorp

Met haar triomftocht in Vikingskipet, waarop ze trouwens nog bijna over Gunda Niemann struikelde, sloeg Friesinger een fiks aantal zwarte bladzijden uit haar levensboek om. Ze verloor een kleine vier jaar geleden niet alleen haar vader, vorig seizoen leek ze door een hernia ook langdurig van de schaatsbaan te worden verbannen. Zes weken lag ze in het ziekenhuis, en nóg verteert ze slechts korte trainingsprogramma's, waarin de belasting zo minimaal mogelijk wordt gehouden. ,,Na een lange vliegreis keert de pijn in mijn rug terug. En ook het dragen van zware tassen is niet goed'', vertelt de vriendin van Ids Postma in keurig Nederlands.

De warme herinneringen aan Georg Friesinger hadden op Anni de grootste therapeutische werking. ,,Hij was veel meer dan mijn vader. Hij was mijn grootste vriend, en mijn trainer. In de zak van mijn trainingsbroek zit zijn foto, op de voice-mail van mijn telefoon staat zijn stem nog. Hij was alles voor me.''

De Europees kampioene heeft een moeilijke jeugd achter de rug. Haar vader kwam uit Beieren, haar moeder is een Poolse. Toen het ijzeren gordijn Europa nog in oost en west verdeelde, ontmoetten ze elkaar op een schaatstoernooi in Berlijn. De komst van Anni was niet voorzien. De jarenlange pogingen van haar ouders om voor haar moeder het Duitse staatsburgerschap te verkrijgen werden pas tien jaar geleden, bij de val de Berlijnse muur, gehonoreerd.

Haar vader heeft nog van nabij ervaren dat Anni een veel groter talent is dan hij en zijn vrouw ooit zijn geweest. Na de noodgedwongen pauze van een jaar was het winnen van het toernooi in Hamar een logische stap voorwaarts in haar ontwikkeling. Ze won het pleit op de eerste toernooidag.

Op de sprint dook Friesinger voor het eerst onder de veertig secondengrens, op de drie kilometer bleef ze net boven haar persoonlijk record. Gisteren haalde ze, overmand door zenuwen, niet het gebruikelijke niveau op de 1500 meter, de afstand waarop ze ooit wereldrecordster is geweest. Op de vijf kilometer moest ze echt verschrikkelijk afzien om de ogenschijnlijk veilige marge van ruim tien seconden op Niemann te conserveren.

Als een mannelijke machine gooide de meervoudige kampioene op haar favoriete onderdeel de frustraties van een mager toernooi, waarin ze voortdurend op zoek was naar de goede slag, van zich af. Met een kleine verbetering van haar wereldrecord (6.56,84; exact 0,4 seconde) kwam ze een kwart tel tekort op Friesinger. Ze had haar landgenote haar geluk niet willen ontnemen, verklaarde ze later.

De 33-jarige Niemann wil daarmee niet zeggen dat ze het vaandel na zeven Europese en acht wereldtitels gaat overdragen. De laatste jaren was ze voor het EK altijd al wat minder gemotiveerd. In de personen van Friesinger en Renate Groenewold staan haar opvolgsters wel te dringen.

De Groningse maakte de sprong van de zevende plaats op haar debuut-EK vorig jaar naar het podium. Groenewold reed een prachtig toernooi. Ze verbeterde in ruime mate al haar persoonlijke records, schreef op de drie kilometer ook een nationale toptijd (4.05,44) in de boeken en maakte eigenlijk alleen op de 5000 meter de plotseling hoog opgeschroefde verwachtingen niet geheel waar. Ze reed dat onderdeel te veel als een vrouw; het schema liep te snel te hoog op. Haar benen deden pijn, maar het was niet de pijn die door een injectie van euforie verdreven wordt.

Coach Gerard Kemkers wil Groenewold de vijf kilometer net als het kleine zusje, de 3000 meter, leren schaatsen met een 'powerslag'. ,,Nu is Renate weggelopen voor de vermogensslag. Ik had liever gehad dat ze ermee was begonnen en daarna gestorven. Misschien moet ik op de 5000 een mannenprogramma op haar loslaten.''

In het vrouwencircuit beheerst Niemann die kwaliteit als enige. Op de het langste stayernummer is ze in 2002 in Salt Lake City in staat haar derde gouden olympische medaille te halen. Alleen een allang levende kinderwens kan de illusie van de concurrentie levend houden. In een weergaloos schema van 32,9 en 33,0 (het verval was ook in die orde) gleed ze naar een nieuwe supertijd; het tiende individuele wereldrecord in haar loopbaan. In een typisch vrouwenschema, oplopend met vier-tiende per rondje, 'harkte' Groenewold haar score van 7.08,89 bij elkaar.

Kemkers wil ervoor waken de nieuwe nationale kopvrouw te zwaar te belasten. Het is leuk om straks in Salt Lake City al medailles te halen, maar de bondscoach ziet haar met mensen als Janmaat, Tuitert en Uytdehaage als potentiële gouddelvers in Turijn (2006). Uytdenhaage, die als stagiaire in Hamar verbleef, was Groenewold de afgelopen week zeer van dienst door als trainingspartner en slijper van haar schaatsen te fungeren. Wat haar betreft gaat de nationale kampioen op de tien kilometer ook als 'materiaalman' mee naar het WK allround in Milwaukee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden