Annette Portegies 'Couperus had de Nobelprijs moeten krijgen'

Hoeveel tijd besteedt u aan lezen?
"Niet de hele dag, was het maar waar. Toch lees ik alleen al beroepsmatig behoorlijk veel, in manuscripten en drukproeven van boeken die hier verschijnen. Op vakantie lees ik heel anders. Dan is het de tijd om mijn helden van vroeger in te halen. Helden die ik tijdens mijn studie Nederlands al voor een groot deel heb gelezen, maar van wie ik ook nog heel veel niet ken omdat hun werk zo omvangrijk is. Couperus, Proust, Mann."

Is lezen ook wel eens hinderlijk?
"Ik vind van niet. Eigenlijk is het heel prettig als je verder geen hobby's hebt: dan heb je veel tijd om te lezen."

Leest u wel eens boeken opnieuw?
"Alle boeken van ná je jeugd kun je beter herlezen dan de boeken uít je jeugd. Het herlezen van jeugdboeken kan nog wel eens tegenvallen, heb ik gemerkt. Ik lees boeken maar om één reden nog eens: omdat ze ooit veel indruk op me maakten. En omdat we het toch over Couperus hadden, die kan ik absoluut aanraden. Couperus had de Nobelprijs moeten krijgen."

Kun je het leven begrijpen door boeken?
"Toen Gustaaf Peek de BNG Nieuwe Literatuurprijs won, zei hij in zijn speech: 'Wie leest, leeft beter.' Daarmee bedoelde hij niet moreel beter, maar wel met meer inzicht, bewuster. Ik denk dat ieder goed boek die ervaring teweeg kan brengen. Het eerste boek waarbij ik het gevoel had dat een personage de ramen opengooide, dat er lucht naar binnen kwam, was 'Eva' van Carry van Bruggen. Dat veroorzaakte toen ik zeventien was een explosie in mijn hoofd. Mijn leraar Nederlands wees me destijds op het boek. Dat is belangrijk, dat iemand dat doet; lezen moet je leren."

Zegt uw leesgedrag iets over uw leven?
"Het zegt vooral iets over het tijdstip waarop je me lezend aantreft. Tijdens werkweken lees ik wat er nu verschijnt - ook boeken van andere uitgevers. Weekenden en vakanties zijn geschikter om bijvoorbeeld oudere letterkunde en poëzie te lezen. Die genres moet je laten doorwerken, of je moet er een tijdje op studeren. Je hoort vaak dat mensen bepaalde genres, vooral fictie, verlaten als ze ouder worden. Ik herken dat niet, ik heb nog helemaal nergens afscheid van genomen."

Kunnen boeken troosten?
"Literatuur kan troost, geluk of ontroering brengen - en daar is helemaal niks mis mee. Maar het is niet zo dat een boek de lezer een prettig gevoel moet bezorgen. Je mag er hoogstens van verwachten dat het de lezer, op welke manier dan ook, een beetje met het leven verzoent."

Annette Portegies (1968) is directeur-uitgever van de samenwerkende uitgeverijen Querido, Nijgh & Van Ditmar, Athenaeum, Leopold en Ploegsma in Amsterdam.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden