Annette Bening schittert in vrouwenrollen waarin zwakte én kracht zit

Annette Bening als de vrijzinnige, alleenstaande moeder Dorothea in '20th Century Women'. Beeld RV

Annette Bening houdt van raadselachtige karakters die de regels niet zo nauw nemen. Ook in '20th Century Women' geeft ze zo'n rol prachtig vorm.

De Amerikaanse actrice Annette Bening (58) heeft lef, zeker voor Hollywoodbegrippen. Met Julianne Moore speelde ze al eens een lesbisch koppel, en ook in haar nieuwste film '20th Century Women' - vandaag in première - staat het onderzoek naar een andere samenlevingsvorm centraal.

Het is eind jaren zeventig. In een geel geverfde keuken in Californië wordt volop gerookt en gediscussieerd. Bening is de vrijzinnige, alleenstaande Dorothea die zich afvraagt of ze niet tekortschiet bij de opvoeding van haar stille, skateboardende tienerzoon en prompt twee jonge meiden inschakelt om haar te helpen. Wat zich ontrolt is een heerlijk melancholieke komedie rond het bohemien-huishouden, het kleurrijk samengestelde gezin waarin Bening met ingehouden, droogkomische allure alle ogen op zich gericht houdt.

Iconoclastische karakters

Als Dorothea is ze zorgelijk en optimistisch tegelijk. "Ik houd van raadselachtige, beetje iconoclastische karakters die de regels niet zo nauw nemen", liet Bening in interviews weten. Allicht dat ze daarmee ook doelde op haar voor een Oscar genomineerde rol als lesbienne in 'The Kids Are All Right'. Bening was afstotend als de bitchy controlfreak, maar ook aantrekkelijk als de vrouw die haar lesbische huwelijk met twee donorkinderen wilde laten slagen, en als een tijger beschermde. Bening zoende met Julianne Moore, en dook met haar onder de lakens, alsof het de normaalste zaak van de wereld was.

Verrukkelijk was ze ook in 'American Beauty', de grote Oscarwinnaar van 1999. Een satire op de Amerikaanse middenklasse met Kevin Spacey als de reclameman in midlifecrisis, en Bening als zijn vrouw, een neurotische makelaar ("I will sell this house!") die haar slechte huwelijk ontvlucht en een affaire begint met een zakenrivaal.

Tekst loopt door onder afbeelding

Beeld RV

"Een vrouw die zo ambiteus is en zo kritisch op zichzelf dat ze er bijna aan onderdoor gaat", aldus Bening, die zelf opgroeide in een braaf Amerikaans gezin. Vader deed iets in verzekeringen. Moeder zong in het kerkkoor. Dat er ook zoiets bestond als theater, leerde Bening pas op de middelbare school.

Nuchter

Ze ging naar San Francisco om het vak te leren. Als klassiek geschoolde theateractrice speelde ze Shakespeare, Ibsen en Tsjechov, totdat ze in Hollywood terechtkwam en in 1990 doorbrak met 'The Grifters', de misdaadkomedie van Stephen Frears waarin ze een vrolijke oplichtster speelde, en poedelnaakt in beeld verscheen. Warren Beatty - de slimmerd - had haar gezien en castte haar het jaar daarop in 'Bugsy'. Hun eerste kind werd op de filmset verwekt.

In de roddelbladen is Bening de vrouw die rokkenjager Warren Beatty wist te temmen. Zelf moet ze daar hartelijk om lachen. "Alsof een huwelijk van 25 jaar met vier kinderen gereduceerd kan worden tot dat ene zinnetje."

De actrice met het kenmerkende, kortgeknipte koppie en het schorre stemgeluid, is opmerkelijk nuchter. Haar privéleven houdt ze strikt gescheiden van haar bestaan als Hollywood-royalty. Dat hun oudste dochter Kathlyn transgender is, en nu Stephen heet, is een feit. Ze praat er niet of nauwelijks over met de pers. Zo beschermt ze haar gezin.

Als het over acteren gaat is ze van de partij. Als bestuurslid van de Oscars, de Academy of Motion Picture Arts and Sciences, waakt ze over de acteurssectie. Dat doet ze samen met Tom Hanks en Laura Dern. "Bij acteren gaat het er meer om een masker af te zetten, dan op te zetten", aldus Bening. Zelf doet ze dat prachtig, door voor kwetsbare vrouwenrollen te kiezen, waarin zowel kracht als zwakte doorschemert. Zoals Dorothea, die in '20th Century Women' met opgewekt gemoed op alles en iedereen afstapt, en zich tegelijk zorgen maakt of ze het wel goed doet met haar tienerzoon.

Lees hier de recensie van '20th Century Women'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden