Anne Frank Stichting speelt met vuur

De door de Anne Frank Stichting bepleite aanpak van antisemitisme in voetbalstadions is strijdig met de Grondwet, betoogt Illya Jongeneel, expert in aanpak voetbalgeweld.

Hoe ergerlijk en soms misselijkmakend de spreekkoren bij en rond voetbalwedstrijden ook zijn, het is onbegrijpelijk dat juist Ronald Leopold, de algemeen directeur van de Anne Frank Stichting, pleit voor nog meer ruimte in de wet waardoor de vrijheid van groepen in de bevolking ernstig wordt bedreigd (Opinie, 11 juni). Sterker nog: het is het blussen van vuur met benzine. Leopold wil onder andere dat in de stadions apparatuur wordt geïnstalleerd om de aanstichters van antisemitische of anderszins beledigende spreekkoren op te sporen.

Jazeker, spreekkoren bij voetbalwedstrijden zijn soms kwetsend. Bijzonder kwetsend. En zo zijn ze ook bedoeld: de tegenstander zo te kwetsen dat die het niet meer kan negeren. Bedoeld om de spelers van de tegenstander uit hun spel te halen of om de suprematie van de eigen club (naar de supporters van de tegenstander toe) te onderstrepen. Want dat is het kenmerk van voetbal en van sport in het algemeen: laten zien dat je beter bent dan 'de anderen'.

Supporters kunnen dat niet laten zien door beter te voetballen, maar ze kunnen zich wel zo verbonden voelen met hun club dat ze met de hun ter beschikking staande middelen een actieve bijdrage leveren aan dit streven naar dominantie. Niet omdat ze antisemitisch zijn, of tegen zwarte medemensen, of tegen dikke mensen, of tegen boeren, of tegen Zwollenaren, of tegen Limburgers. Die worden al naar gelang de samenstelling van de opponent gevoegelijk ernstig beledigd. Maar met bovengenoemd doel dat inherent is aan de essentie van sport en niet omdat men zich als mens meer acht dan Joden, zwarten, etcetera.

Idioten

Uiteraard is er wel degelijk sprake van antisemitisme in de samenleving. In een verontrustend toenemende mate. En ook onder voetbalsupporters zullen zich antisemieten, racisten, criminelen, idioten en alles wat onze samenleving 'rijk' is, bevinden. Zoals zich ook onder Joden oplichters, criminelen en andere foute figuren bevinden; het zijn wat dat betreft net gewone mensen.

Hitler benadrukte dit gedrag van die paar foute figuren als kenmerk voor alle Joden. En voerde wetten en maatregelen door om deze groep aan te pakken. Relatief geleidelijk en op een manier waardoor de meerderheid van niet-Joden opgelucht ademhaalde omdat het wel mee leek te vallen en het gelukkig niet tegen hen gericht was (zie vooral 'De Ondergang' van J. Presser).

Dat al die maatregelen uiteindelijk leidden tot de bijna-vernietiging van alle Joden, dat die maatregelen ook gebruikt werden om zigeuners, geestelijk gehandicapten en politieke tegenstanders te vermoorden en dat de hele bevolking moest leven in angst en onderdrukking, dat weten we nu, achteraf. Achteraf omdat we er toen allemaal, op een paar uitzonderingen na, aan meegewerkt hebben of in ieder geval onvoldoende in verzet zijn gekomen.

Het is onbegrijpelijk en verwerpelijk dat de directeur van de Anne Frank Stichting pleit voor maatregelen die in hun aard strijdig zijn met de beginselen van onze Grondwet, die gericht zijn op een groep in de bevolking, die al hebben geleid tot een voetbalwet met bevoegdheden om tot een groep behorende burgers (voetbalsupporters, Marokkanen, asielzoekers, moslims, jongeren) zonder bewijslast te volgen, af te luisteren, aan te houden en op te sluiten. Het is te weinig om te hopen dat het inzicht alsnog komt. Ik wil oproepen tot verzet tegen het echte, maar sluipende gevaar dat onze samenleving bedreigt: het wegkijken bij of meewerken aan maatregelen die kunnen leiden tot een samenleving waarin groepen in angst moeten leven, om de eenvoudige reden dat zij tot een bepaalde groep behoren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden