Anime is meer dan seks en vechten

Er wordt onder de rijzende zon over meer getekend dan enkel over seks en geweld. Vanavond begint in Haarlem het vijfde Anime-en Mangafestival AnimeCon. Drie dagen lang kunnen bezoekers zich verdiepen in Japanse tekenfilms (Anime), strips (Manga), videospellen en andere zaken uit de Japanse jongerencultuur.

Natuurlijk wordt er in Japan Manga gemaakt waarin expliciete seks en geweld de hoofdmoot vormen, zegt Niels Viveen van de stichting J-pop, organisator van het AnimeCon-festival. Dit is echter niet meer dan één procent van het totale aanbod aan genres. En zelfs binnen die ene procent zijn verschillen aan te brengen: van 'Ecchi-Manga' (ondeugend opwaaiende rokjes) via de veel explicietere 'Hentai-Manga' (porno en geweld) naar het grafische gruwelwerk van 'Sukebe'-strips (expliciete harde porno).

Deze indeling in een eindeloze serie subgenres geldt voor het gehele aanbod. Niels Viveen: ,,Anime en Manga kunnen qua diversiteit gemakkelijk de vergelijking met de Amerikaanse film doorstaan. Voor een groot deel zijn de Anime gericht op kinderen en jongeren, maar er is een behoorlijke markt voor volwassen films en strips. De serie 'Perfect Blue' van Satoshi Kon is bijvoorbeeld heel goed te vergelijken met een psycho-thriller van Hitchcock. Die wordt in Japan dan ook pas na middernacht op televisie uitgezonden.''

De aantrekkingskracht van veel Anime en Manga zit in het verhaal, de manier van vertellen en de aantrekkelijke tekenstijl. De Nederlands-Japanse tekenares Toshie Unoki, die op het festival een tekenworkshop geeft, heeft ervaring met zowel Westers als Japans tekenwerk. Unoki: ,,Typisch voor de Japanse tekenstijl zijn de grote ogen en de kleine neus van de personages, en de vervormde verhoudingen van het lichaam. Maar hierbinnen zijn grote verschillen te zien: van bijna-realistische figuren naar absolute karikaturen. Dat hangt ook weer sterk van het genre af.''

Een onderscheidend kenmerk van Anime ten opzichte van Westerse tekenfilms is dat de plot door de dramatische handeling wordt aangestuurd en niet door plaats en tijd. Op Westerse lezers kan dit als sentimenteel en melodramatisch overkomen. Unoki: ,,In het Westen zijn mensen gewend aan eenheid van tijd, plaats en handeling. Ik heb aan Western-strips gewerkt waarbij Japanners in slaap zouden vallen, zo dominant zijn daar de plaats- en tijdsaanduiding. In Japan wordt, zeker in Manga, alles toegesneden op actie, handeling. Dat tijd en plaats daarbij soms net zo vervormd raken als de personages, komt de stijl alleen maar ten goede.''

Een ander onderscheidend kenmerk is dat de handelingen voor een beeldverhaal behoorlijk af kunnen wijken van wat het Westen gewend is. Niels Viveen: ,,Het is niet vreemd om in een tekenflimserie in aflevering zes van de dertig de hoofdpersoon te laten overlijden. Dat zal in een Amerikaanse tekenfilm niet zo snel gebeuren, maar het werkt echt geweldig. Wat dat betreft hebben de Japanners goed door hoe je de kijker op het puntje van de stoel krijgt. Dat is dan ook precies de reden waarom de dertigers onder ons zich series als 'Niels Holgerson', 'Barbapappa', 'Calimero' en 'Er Was Eens...' zo goed herinneren. Allemaal Japans tekenwerk. De Nederlander kent meer Anime dan hij denkt.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden