'Angst voor jihadisten? Houd het hoofd koel'

Job Cohen: Relatief weinig moslims gaan vechten in Syrië

De dreiging van jihadisten moet in Nederland niet worden onderschat, maar zeker ook niet overschat. De honderd tot tweehonderd radicale moslimjongeren die naar Syrië of Irak gaan om te strijden en misschien met gewelddadige bedoelingen terugkomen naar Nederland zijn er relatief weinig, vergeleken met de jonge moslims die in Nederland gewoon hard hun best doen.

Dat zegt oud-burgemeester en PvdA-leider Job Cohen in een interview met Trouw over zijn ervaringen als burgemeester van Amsterdam na de moord op columnist en cineast Theo van Gogh, morgen precies tien jaar geleden.

De angst die de onrust rond de terreurbeweging Islamitische Staat ook in Nederland teweegbrengt, in samenhang met de Syriëgangers, is volgens Cohen begrijpelijk. "Maar als burger zou ik toch zeggen: 'Voortleven'. De overheid doet haar uiterste best om radicalisering in een zo vroeg mogelijk stadium te ontdekken en tegen te gaan. Tegelijkertijd weet je dat je daar nooit voor honderd procent in kan slagen. Het beroerde hiervan is dat het maar een enkeling hoeft te zijn die een enorme invloed op de samenleving kan hebben, met verschrikkelijke effecten. Het is een fact of life."

De kunst is volgens Cohen het hoofd koel te houden. "Honderd of tweehonderd geradicaliseerde jongeren die nu naar het Midden-Oosten gaan. Je kunt zeggen dat zijn er verschrikkelijk veel, maar ook: een paar honderd op een half miljoen moslims. Het is niet eens een fractie van al de moslims die in Nederland leven en die het beste met de samenleving voor hebben."

Cohen verwijst naar een interview in de Volkskrant waarin iemand zegt dat het woord 'barmhartigheid' in de Koran vaker voorkomt dan in de Bijbel. "Maar één man of vrouw kan met een actie de samenleving volledig ontregelen. Dat kan niet alleen, het gebeurt! Dat hebben we gezien bij Mohammed B. en zijn moord op Van Gogh. En nu met de onthoofdingen door Islamitische Staat. Verschrikkelijk."

Als Cohen terugkijkt op de periode na de moord, is het volgens hem in Nederland 'relatief toch rustig gebleven'. "Het heeft niet tot verschrikkelijk veel onrust geleid."

Wel vindt hij dat de politiek is gepolariseerd. Hij vergelijkt de dreiging van de Hofstadgroep, waar de moordenaar van Van Gogh bij hoorde, met de jihadistische dreiging van nu en ziet een belangrijk verschil. "Het verschil is dat 2004 geweest is en dat nu iedereen het gevoel heeft dat het opnieuw kan gebeuren. Het is meer geradicaliseerd. De standpunten staan scherper tegenover elkaar. Steeds minder mensen maken van hun hart een moordkuil."

Cohen hoopte juist dat de scherpe kanten in het integratiedebat er vanaf zouden gaan. Dat is niet gebeurd, erkent hij. "Het is een heel andere discussie, maar het debat rond Zwarte Piet laat zien hoe ongelooflijk gevoelig het allemaal ligt.

"Wat opvalt in de integratieproblematiek is dat het niet alleen in Nederland maar in de hele westerse wereld speelt. Zie de moord op de militair vorige week in Ottawa, Canada, het immigratieland bij uitstek. Zie ook de demonstraties in Duitsland, onrust in Frankrijk. Als overheid kun je niets garanderen, maar je moet burgers ook geen angst aanpraten. Dat is een ingewikkelde boodschap."

Verdieping 4

Ik was woedend

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden