Angst voor een nasale zangstem na keeloperatie

Een dilemma voor een amateur-zanger: hij wil van zijn permanent ontstoken amandelen af, maar is bang zijn stem te beschadigen.

GIJS KOOL

Een jonge amateur-tenorzanger is bezorgd bij de KNO-arts vertrokken. Hij zingt graag klassieke muziek, vooral van Bach. Maar door aanhoudende keelontstekingen moeten zijn keelamandelen eruit. De arts vertelde hem tijdens het eerste consult dat zijn stem wat nasaler kan gaan klinken na de operatie. "Dát nooit", schrijft de lezer. "Een tenor met een heel nasale stem vind ik niets. Dan stop ik." Wordt de carrière van deze jonge zanger in de kiem gesmoord door de operatie?

"Van geen van de zangers van wie ik de amandelen heb verwijderd, is de stem veranderd", vertelt KNO-arts Jaap van Twisk van het Ikazia Ziekenhuis in Rotterdam. Van Twisk heeft al heel wat zangers met hits in de top-40 de keelamandelen ontnomen. "Er was geen effect te horen. Toch zijn er wel risico's, waardoor de stem na de operatie anders kan gaan klinken", vertelt hij.

De keelamandelen zijn een onderdeel van de lymfeklieren die bescherming bieden tegen schadelijke bacteriën. Na een fikse amandel- of keelontsteking kan littekenweefsel op de keelamandelen ontstaan. In het maanlandschap van dit weefsel blijven bacteriën hangen. Een chronische ontsteking kan het gevolg zijn, met vermoeidheid, lusteloosheid, snurken en een matige eetlust.

De jonge tenor heeft de keuze uit twee procedures om zijn keelamandelen te laten verwijderen. De klassieke operatie, waarbij de keelamandel en het kapsel worden weggehaald onder volledige narcose, is de meest gebruikelijke manier. Ook kan hij kiezen voor een laserbehandeling. Daarbij wordt het grootste gedeelte van de keelamandel met een laser verwijderd en blijft het kapsel van de amandel zitten. Bij die laserbehandeling hoeft hij niet onder algehele narcose en er hoeft ook geen buis door de keel. "Die buis kan, in het ergste geval, schade aan de stembanden veroorzaken. Dat risico is bij een laserbehandeling uitgesloten", zegt KNO-arts Henk Blom van het HagaZiekenhuis in Den Haag.

Niet alleen de buis die tijdens de narcose in de keel wordt geplaatst, is een gevaar voor de stem. Ook is van belang hoe ver de arts in het gehemelte snijdt met het schrapertje waarmee de keelamandelen geprepareerd worden. "Het belangrijkste is dat de schraper tijdens de operatie langs de natuurlijke grensvlakken van de amandel en de keel gaan. Als de arts te ver gaat, zal het gehemelte na de genezing strakker gaan staan. Hierdoor ontstaat meer ruimte in de keelholte. Dit is de oorzaak van de het nasale stemgeluid waar de tenor zo bang voor is", vertelt Van Twisk. Daarnaast is er ook het risico dat er een infectie in de wond komt met het zelfde gevolg voor het zachte gehemelte. "Dit heb ik nog bij geen van mijn vele patiënten meegemaakt, maar het is niet uit te sluiten", zegt Van Twisk.

Wanneer de operatie slaagt en er geen complicaties zijn, is er toch iets veranderd. De klankkast, de ruimte in de keel waar de stem mede gevormd wordt, is ruimer geworden omdat de keelamandelen weg zijn. Aan de stem, de klankkleur, verandert niets. "Over de gevolgen op het stemgeluid van het verwijderen van de amandelen moet je niet al te dramatisch doen", vertelt logopedist Ineke Nelemans uit Gorinchem. Ze werkte vijftien jaar lang in het Ikazia Ziekenhuis in Rotterdam. Ze heeft veel te maken gehad met zangers die de keelamandelen lieten verwijderen. "Met een goede training zoals logopedie of zangles komt het meestal weer goed."

Ook een gezondheidsvraag insturen? Mail naar gezondheid@trouw.nl

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden