Angst voor de islam? Niet hun religie verbindt Grieken en Serviers 'Eetlust' ten koste buurvolken

Onder de kop 'Macedonie is symbolisch voor waar de Grieken werkelijk bang voor zijn' gaat Trouw van 17 juni nader in op de pro-Servische houding van de Grieken.

ELS DE GROEN

Turkije, opvolger van het Ottomaanse rijk, zou er volgens die Grieken wederom op uit zijn grote invloed op de Balkan te krijgen. Om die reden zou het Skopje erkennen, de moslims in Bosnie plus de Albanezen in Albanie, Macedonie en Kosova steunen. En zo verklaren de Grieken, die in 1922 zwaar onder de Turken hebben geleden, niet alleen hun angst voor de Turken maar ook hun anti-Macedonische en pro-Servische (anti-islamitische) houding.

Het is een redenering die klinkt als een klok, maar dan wel als een valse. Is het echt de angst voor de Turken (lees: islamieten) die Grieken en Serviers bindt? Is Turkije, nog altijd een Nato-lid, zich behalve aan Koerden ook aan Grieken gaan vergrijpen? En wat stelt die Turkse steun aan Bosnische moslims voor als de genocide daar voortschrijdt? Hoe Turks is trouwens een Bosnier en hoe Turks is een Albanees?

Het Albanese volk heeft liefst vijfhonderd jaar Turkse overheersing gekend.

Onder economische dwang of fysieke druk zijn de van oorsprong katholieke Albanezen in meerderheid overgegaan tot het islamitisch geloof, wat hen er overigens niet van weerhield de strijd tegen de Turkse heersers voort te zetten. Om die reden werd in 1878 de Bond van Prizren opgericht.

Maar niet alleen de Turken bedreigden de Albanezen. De grote tragedie van dit niet-slavische volk is nu juist dat het door de hond, de kat of de slang gebeten wordt. Toen de Turken aan invloed inboetten, knabbelden de Grieken aan het zuiden van Albanie, terwijl de Serviers in het noorden opdrongen. Dat gebeurde in 1912 en nu zie je diezelfde druk in het noorden (en zuiden) toenemen.

Eetlust Wat Grieken en Serviers gemeen hebben is niet zozeer hun orthodoxie, al wordt die herhaaldelijk benadrukt, als wel hun gemeenschappelijke eetlust ten koste van naburige volken. Dat laatste klinkt onsympathiek en daarom gooit men het liever over een religieuze boeg. De angst voor de islam en met name een islamitische staat blijkt iets waar Europa gevoelig voor is. Een kwestie van public relations. Wat zo smerig is in die PR is dat de godsdienst van Albanezen wordt gekoppeld aan een nationaliteit die ze niet bezitten.

Geen mens zal het in zijn hoofd halen ons katholieke volksdeel te vereenzelvigen met Spanje en dan niet met het Spanje van Felipe Gonzalez maar met dat van Philips de Tweede. Maar zodra iemand islamiet is, is hij familie van alle ayatollah's en een gevaar voor de vrede.

Het is deze Europese vooringenomenheid die het fascisme in de kaart speelt en ons inzicht vertroebelt. Best mogelijk dat er in Bosnie een paar Turkse strijders rondlopen. Als het echter hun taak is de weg naar Wenen te effenen onder het mom van de hulp aan geloofsbroeders, pakt Turkije de zaken slecht aan. Of, wat meer voor de hand ligt, hebben de Grieken maar wat verzonnen .

Voorts is het beslist een leugen dat de Albanezen in Albanie, Kosova en Macedonie door Turkije worden gesteund. De Grieken, die nu samen met Servische studenten de ex-Albaneestalige Universiteit van Kosova bevolken (waaruit alle Albaneestalige boeken naar een papierfabriek zijn gevoerd) moeten beter weten.

Zij zijn ooggetuigen van de Servische repressie, van schietpartijen en berovingen op straat door de Servische politie en geen Turk die ingrijpt! Geen Turk die het kleine volk, dat hij vijf eeuwen onderdrukt heeft, te hulp schiet om zijn geloof.

Intussen krijgt Albanie het met de dag benauwder, nu er een grote troepenopbouw langs haar noordgrens (Kosova) plaatsvindt. De dreiging van het Servische leger daar en de aanhoudende grensincidenten hebben haar met klem om VN-hulp doen vragen. Maar Belgrado laat geen blauwhelmen in het bezette Kosova toe en de Griekse politicus Papandreou voorspelt zowaar dat blauwhelmen in Albanees gebied een oorlog tegen Servie inluiden.

Wat moet het straatarme, militair te verwaarlozen Albanie nu doen? Het is aspirant-lid van de Nato geworden en het heeft een verdrag met ex-vijand Turkije gesloten: met de kat of de hond of de slang. Financiele of militaire steun is niet aan de orde, want voorlopig lijkt Turkije, dat worstelt met haar economie, de Servisch-Cyperse kat uit de boom te willen kijken.

In Macedonie ligt de situatie nog gecompliceerder. Servie en Griekenland spelen dat Macedonie hun vijand is. In werkelijkheid echter is het de navelstreng die beide landen verbindt. Nog maar kortgeleden heeft Milosevic zijn Macedonische ambtsgenoot Gligorov opgezocht om deze te vertellen dat Servie niets moet hebben van Amerikaanse militairen in Macedonie, wat de Grieks-Servische connectie aanzienlijk bemoeilijken zou. Als Gligorov daarvoor begrip heeft, zal Belgrado zijn best doen de relatie GriekenMacedoniers te verbeteren.

Wat Serven en Grieken aaneensmeedt is niet hun beider religie, maar hun gemeenschappelijk belang bij een zwak Macedonie dat zich plooit naar hun wensen. Om dat te bereiken worden de 1 miljoen Macedoniers en 0,8 miljoen Albanezen tegen elkaar uitgespeeld.

En de angst voor de islam doet het ook hier 'uitstekend'. Macedonische en Servische politieagenten beroven beiden terugkerende Albanezen van hun in West-Europa verdiende salarissen. 'Verdeel en heers' is het motto en 'laat je maatjes, Macedoniers, meedelen in de winst'.

En mochten die Macedoniers een te grote mond gaan krijgen, eisen dat hun vliegtuigmaatschappij Palair met Belgrado breekt, besluiten de boycot tegen Servie na te gaan leven, begrijpen dat hun sterkte niet gelegen is in een zich afzetten tegen de Albanezen maar in een samenwerking met hen, dan wonen er nog tienduizenden Serviers in Macedonie, goed vertegenwoordigd in het politieapparaat, om het tij te keren.

“Dat zijn geen moslims,” zei onlangs een Servische leider voor de BRT-televisie, “dat is Servisch afval.” Europa moet zich eindelijk eens gaan realiseren dat fascisme en racisme nooit spontaan ophouden. Ze gaan door tot het einde van een volk.

Of we beleven dat einde mee, of we breiden onze (orthodox) christelijke tolerantie uit tot en met de islam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden