Angst op werkvloer van waarborgfonds woningcorporaties

Erik Wilders, bestuurder bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) vertrekt uiterlijk begin maart 2018.Beeld anp

Hervormingen bij het WSW, dat borg staat voor leningen aan corporaties, leidden tot interne chaos. Directeur Erik Wilders, de enig overgebleven bestuurder van WSW, ruimt binnenkort het veld.

Opnieuw is het mis bij een van de hoofdrolspelers rond de miljardenverliezen die in 2012 bij Vestia en andere woningcorporaties aan het licht kwamen. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) blijkt niet opgewassen tegen de sindsdien doorgevoerde veranderingen binnen de corporatiesector en verkeert in een bestuurscrisis.

Het WSW heeft een spilfunctie binnen de woningsector. Het fonds staat borg voor terugbetaling van 82 miljard euro aan leningen van de 338 Nederlandse woningcorporaties en moet er dus vooral voor zorgen dat de corporaties gezond blijven. In het uiterste geval draait de belastingbetaler voor de schade op.

Al vóór 2013 had WSW zijn zaken niet op orde. De parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties oordeelde in 2013 dat WSW 'meerdere steken had laten vallen'. Het WSW droeg volgens de commissie 'zware medeverantwoordelijkheid voor zowel het Vestia-debacle als voor het onverantwoord derivatengebruik in de sector in het algemeen.' Het WSW kwam daarop onder strenger toezicht en de wetgeving voor de hele corporatiesector werd in 2015 aanzienlijk verscherpt.

Interne spanningen

Uit onderzoek van toezichthouder Autoriteit woningcorporaties (AW) naar het WSW blijkt dat deze omvorming tot grote interne spanningen heeft geleid. Het onderzoek is eerder deze maand vrijgegeven, maar bleef onopgemerkt. Aanleiding was een kritisch rapport van een interim-bestuurder van het WSW eerder dit jaar.

De AW schrijft dat het wederzijds vertrouwen tussen directeur Erik Wilders en de raad van commissarissen (rvc) 'een deuk heeft opgelopen'. Wilders wilde in het najaar van 2016 dat de hele rvc zou vertrekken. Wilders, nu nog enig bestuurder, moest het onderspit delven. Zijn termijn wordt niet verlengd en hij vertrekt uiterlijk begin maart 2018.

Wilders en de commissarissen wijten de crisis volgens het rapport zelf aan de hervormingen die bij het WSW 'met grote veerkracht' zijn ingezet. Dit leidde tot een sterke sturing bovenaf, waardoor er een cultuur is ontstaan die door 'autocratie, controle en regeldruk' wordt gekenmerkt. "Zaken worden voornamelijk van boven naar beneden ingezet en tot detailniveau geleid. Gevolg hiervan is dat er bij medewerkers angst is ontstaan om fouten te maken en verantwoordelijkheid te nemen."

Wantrouwen

De rvc wil nu een driekoppige directie en de managementlaag onder het bestuur opheffen. De ondernemingsraad en werknemers zien niets in dit voorstel, omdat dit niet leidt tot de beloofde 'plattere' structuur binnen WSW.

Bovendien betwijfelt het personeel of de commissarissen wel capabel zijn om nieuwe bestuurders te selecteren. Een belangrijke reden voor het wantrouwen in de commissarissen is namelijk het 'handelen van de rvc bij bestuurswisselingen in de afgelopen twee jaren' en het 'continue gedoe in de top'.

Ondanks deze kritiek blijven de commissarissen voorlopig zitten. Voorzitter van de raad is oud-advocaat Els Swaab.

De AW hamert erop dat het onderlinge vertrouwen snel moet worden hersteld. Wanneer dit niet lukt 'kan dit leiden tot het vertrek van medewerkers en daarmee risico's opleveren voor de gehele organisatie'.

De AW komt met een aantal aanbevelingen, maar laat het na om dwingende aanwijzingen te geven.

Woordvoerder Albert Roele van het WSW zegt dat de onrust "past in de overgang naar de volgende fase die op dit moment wordt ingezet". Roele: "Tussen 2012 en 2016 is er hard gewerkt aan een beter model voor risicobeheersing binnen corporaties. In de tussentijd kwam er nieuwe wetgeving. We zitten nu midden in de overgang naar een nieuwe fase."

Volgens Roele geeft de AW steun aan de stappen die het WSW inmiddels al wel heeft gezet om het vertrouwen te herstellen. "We zijn op de goede weg."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden