Angst leidt tot behoedzaam spel

hackers | In de strijd om de wereldtitel schaken, die vandaag in New York wordt beslist, speelt beveiliging een grote rol.

Er was gehoopt op spanning, sensatie en sublieme openingen, maar de tweekamp om de wereldtitel tussen de schaakgrootmeesters Magnus Carlsen en zijn uitdager Sergej Karjakin verloopt tot dusver ronduit teleurstellend.

Illustratief was de afsluitende twaalfde partij, waarin Carlsen en Karjakin voorzichtig speelden en al na dertig zetten remise overeenkwamen. De ontmoeting nam slechts veertig minuten in beslag. Het was de tiende puntdeling in de tweekamp, die alleen even uit evenwicht raakte na de achtste partij toen de Rus Karjakin een foutje van regerend wereldkampioen Carlsen afstrafte. De Noor repareerde de schade vervolgens in de tiende ontmoeting.

Vandaag volgt hoe dan ook de ontknoping in New York, waar één miljoen euro aan prijzengeld klaarligt voor de winnaar. Beide grootmeesters spelen eerst vier partijen rapid van 25 minuten. Als er dan nog geen winnaar is, volgen er vier partijen blitz, met nog minder bedenktijd. In de historie is het slechts twee keer eerder voorgekomen dat de tweekamp om de wereldtitel beslist werd via een tiebreak. In 2006 won Kramnik, in 2012 Anand.

Waarom boden Carlsen en Karjakin niet het spektakel waarop was gehoopt? Het antwoord op die vraag ligt misschien wel besloten in de aanloop naar de tweekamp. Carlsen, die als torenhoge favoriet begon aan de finale, uitte vooraf zijn angst voor Russische hackers. Zijn manager Espen Agdestein liet weten dat de beveiliging van Carlsens computer naar 'Pentagon-niveau' was opgeschroefd. "Het gaat natuurlijk wel om de wereldtitel, dus dan moeten we zo goed mogelijk beveiligd zijn", verklaarde Agdestein in een interview met de Noorse krant Verdens Gang. "Het is van levensbelang dat vreemdelingen geen toegang krijgen tot onze wedstrijdanalyses."

In Carlsens computer zit tactische informatie waarmee hij zijn tegenstanders in verlegenheid kan brengen, maar in New York is het juist voorzichtigheid troef bij de Noor. Karjakin (26), die zijn Oekraïense paspoort verruilde voor een Russisch, kon eenvoudig verdedigen. "Ik ken veel schakers die hun computer streng beveiligd hebben", zegt de Nederlandse grootmeester Loek van Wely. "Je wil absoluut niet dat tactische informatie op straat komt te liggen."

De angst van Carlsen is enigszins te begrijpen. Russische hackers, die zich 'Fancy Bears' noemen, sloegen al eerder toe in de sport. In september werd er ingebroken bij het internationale dopingagentschap Wada, waarna de gegevens van onder anderen de wielrenners Bradley Wiggins en Chris Froome en de tennissers Venus Williams en Rafael Nadal openbaar werden. Het hackerscollectief beschuldigde hen van doping.

Schat aan informatie

Carlsen (25) kent de kwetsbaarheid van de digitalisering van het schaken. Alle zetten zijn terug te vinden op het internet. Voor de schaakliefhebbers is dat leuk, en het maakt de sport alleen maar groter, maar Carlsen ziet er ook een nadeel in. Zijn computer is een schat aan informatie geworden. Onmisbaar voor hem, interessant voor zijn tegenstanders. "Niet elke wedstrijd zal vuurwerk opleveren", voorspelde hij eerder al op een persconferentie in New York.

Carlsen kreeg gelijk. "Schaaktechnisch is er weinig aan, maar het is wel spannend", vindt Van Wely. Hij durft geen uitspraak te doen over de winnaar van de tweekamp. "Carlsen is misschien de betere schaker, maar ik denk toch dat zijn zenuwen niet zo sterk zijn als die van Karjakin. Je merkt dat Carlsen veel te verliezen heeft." Goed voorbeeld was de afsluitende partij, die al snel uitmondde in een remise. "Dat was een veeg teken", meent Van Wely, die het in januari zal opnemen tegen Carlsen en Karjakin tijdens het Tata Steel-schaaktoernooi in Wijk aan Zee. "Carlsen gaat normaal gesproken tot het gaatje in elke partij. Nu niet. Dat zegt iets over zijn zelfvertrouwen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden