Column

Angst is een groter gevaar dan immigratie

Afrikaans migranten zitten op een hek op de grens tussen Marokko en Spaans territorium.Beeld afp

Toen in 2006 de anti-immigratiepartij PVV werd opgericht, was Nederland een emigratieland. Dat wil zeggen dat er meer mensen vertrokken of naar hun land van herkomst terugkeerden dan er binnenkwamen, net als in de twee jaar daarvoor en het jaar daarna. In 2005 voorspelde oud-VVD-leider Bolkestein op de televisie dat binnen tien jaar de helft van de Amsterdammers moslim zou zijn. Volgens de jongste cijfers is dat nu elf procent van de bevolking. Een meerderheid van tweederde is niet verbonden met een godsdienst.

Het kan geen kwaad deze gegevens te vermelden, nu Bolkestein en andere opiniemakers hun best doen de natie angst aan te praten over te verwachten immigratiegolven vanuit Afrika. Hierbij wordt vooral gewezen op de onstuimige bevolkingsgroei op dat continent. De verwachting van de VN is dat het vorig jaar bereikte inwonertal van één miljard in 2050 verdubbeld zal zijn. Boodschap van Bolkestein op Jalta.nl, een nieuwe website van rechtse opiniemakers: Europa moet zich schrap zetten tegen 'massa-immigratie in de volgende 35 jaar'.

Dat is mogelijk, al is tot nu toe - ondanks het groeiend aantal inwoners - geen sprake van grote aantallen Afrikaanse immigranten. In de toptien van herkomstlanden van immigranten in de EU staan de laatste jaren alleen Marokko en Nigeria. De lijsten worden aangevoerd door China, India en Pakistan. In Nederland houden immigratie en emigratie elkaar gemiddeld redelijk in balans, na de jaren met een fors migratieoverschot rondom de eeuwwisseling.

Statistieken en beelden
De ondertitel van 'Jalta', opgericht door Joshua Livestro, een oud-medewerker van Bolkestein, is 'the right story'. Dat kan worden vertaald als 'het rechtse verhaal', maar ook als 'de waarheid'. Voor de harde cijfers over immigratie verwijs ik echter liever naar de website van Flip van Dyke, een zelfstandige feitenonderzoeker die gebruik maakt van openbare bronnen, zoals het CBS en Eurostat, om valse beeldvorming door te prikken. Statistieken zeggen niet alles, dat is waar, maar dat geldt ook voor beelden.

De beelden van overvolle vluchtelingenboten vanuit Afrika richting Italië voeden de oceanische metafoor die in het asieldebat geliefd is en vertellen een dramatisch verhaal. Toch zijn ze slechts een deel van de totale migratiekaart. Europa is van een emigratie- in een immigratiecontinent veranderd, dat klopt en dat is wennen, maar van de gevreesde 'Überfremdung' of 'islamisering' is geen sprake.

In de Europese Unie woonden vorig jaar 33 miljoen mensen die ergens anders zijn geboren. Dat komt overeen met zeven procent van de totale bevolking van ruim 500 miljoen. In die zeven procent zijn ook burgers uit andere westerse landen inbegrepen, zoals bijna een half miljoen Amerikanen. In de Verenigde Staten is het aandeel van de nieuwe immigranten dertien procent, in de typische immigratielanden Canada, Australië en Nieuw-Zeeland ligt het boven de twintig procent. Rekening houdend met illegale immigratie zullen die percentages in werkelijkheid wat hoger liggen.

Voedingsbodem
Het gaat er niet om de problemen die de immigratie meebrengt te kleineren, wel is het zaak aan de hand van feiten tegenwicht te bieden aan onheilsprofeten, onder wie Bolkestein en Ephimenco. Deze columnist heeft het uit vrees voor het aanzuigend effect zelfs de paus kwalijk genomen dat hij mededogen toonde met de Afrikaanse bootvluchtelingen op Lampedusa. Angst is een slechte raadgever, maar levert wel een vruchtbare voedingsbodem voor politieke machtsvorming, zoals de PVV heeft laten zien, en bedreigt de waarden die je nu juist wilt verdedigen.

In de politiek gaat het niet om de werkelijkheid in de eerste plaats, maar om het beeld van de werkelijkheid. Daarom is het nuttig dat er burgers met Zivilcourage zijn als Flip van Dyke, die de afgelopen jaren heeft gepoogd met droge cijfers en feiten de onzinverhalen en eenzijdige voorstelling van zaken te ontzenuwen. Voorbeeld: in wat de PVV voor 'Eurabië' aanziet, heeft slechts één op de dertig inwoners een islamitische achtergrond.

Het is onzeker of in de komende 35 jaar de migratie van Afrika naar Europa massale vormen zal aannemen. Wel tamelijk zeker is dat de bevolking van de EU in deze periode door de sterke vergrijzing zal krimpen, naar schatting met ongeveer 50 miljoen mensen. Wil Europa zijn welvaart overeind houden en, belangrijker nog, zijn waarden niet verloochenen, dan is het noodzakelijk het immigratiedebat op de onheilsprofeten te heroveren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden