Angola krijgt grip op Portugal tijdens crisis

Rijke Angolezen pompen zeker vijf miljard euro in economie

Op de statige Avenida da Liberdade in Lissabon zien de hoofdstedelingen de puissant rijke Angolese zakenlieden soms een van de luxe winkels van Louis Vuitton of Emporio Armani binnen schieten. Daarna verdwijnen zij meestal weer even zo snel in het gedruis van de Portugese hoofdstad.

Deze 'discretie' contrasteert met de invloed die Angola op de economie van oud-kolonisator Portugal heeft gekregen tijdens de economische crisis, vindt financieel journalist Celso Filipe. De adjunct-hoofdredacteur van Jornal de Negócias, een financieel dagblad, schreef een boek over het fenomeen. Hij schat dat het door olie rijk geworden Angola de afgelopen jaren tot 5 miljard euro in de Portugese economie pompte.

Portugal was tijdens de crisis op zoek naar investeerders. Die werden onder meer gevonden in China en de Arabische wereld. Ook Angola greep zijn kans. Het gaat volgens Filipe te ver om het Afrikaanse land uit te roepen tot redder van de Portugese economie, die dit jaar met 1,6 procent groeit. Maar het is wel een belangrijke speler geworden, ondanks de gevoeligheden die er zijn door het koloniale verleden. "De band met Angola is heel sterk en emotioneel", zegt Filipe. "Sommige Portugezen vinden het moeilijk dat Angolezen nu rijker zijn dan zij."

De Angolezen investeerden aanvankelijk in de financiële sector. Maar ook in meer klassieke sectoren, zoals de productie van wijn. Recente aanwinsten zijn een meerderheidsbelang in een mediabedrijf, eigenaar van krant Diário de Noticias, en een groot elektriciteitsbedrijf. Achter veel investeringen zit de dochter van de Angolese president José Eduardo dos Santos, Isabel (Volgens Forbes de rijkste vrouw van Afrika met een vermogen van 3,2 miljard dollar).

Econoom João Cesar das Neves betreurt het dat Portugese bedrijven voor het 'makkelijke geld' uit Angola hebben gekozen. "Angola is een dictatuur met een elite die het land leegrooft, een kleptocratie. Wij zijn daar nu medeplichtig aan", zegt hij. Das Neves wijt bovendien de val van de solide geachte Banco Espirito Santo in 2014 deels aan de niet stabiele Angolese investering in de bank. "Dit kan bij andere bedrijven ook gebeuren", waarschuwt hij.

Das Neves vreest ook voor de gevolgen als alleenheerser Dos Santos, die sinds 1979 in Angola aan de macht is, plotseling zou wegvallen. Daar komt nog bij dat de Angolese economie er nu een stuk minder goed voorstaat als gevolg van de lage olieprijs.

En dan is er nog altijd de vrees dat de Angolezen uit zijn op inmenging in de Portugese politiek. "Ik geloof niet in die complottheorieën", zegt financieel journalist Filipe. "De Angolezen willen hier vooral geld verdienen. Portugal is een poort voor de Europese markt en Brazilië. Die nauwe banden met Portugal helpen daarbij."

Zo hebben rijke Angolezen huizen in Portugal en gaan hun kinderen er naar school. "Wij zijn buren. Ook al lijkt dit geografisch anders. Als zij iets nodig hebben, komen zij naar ons. En wij gaan naar hen", zegt Filipe, verwijzend naar de Portugese arbeidsmigranten (zo'n 400.000), van wie een deel tijdens de crisis werk vond in de voormalige kolonie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden