Angela Merkel gaat Pools leren

"A. Merkel vroeg hoe je Kazmierczak uitspreekt", twitterde de Poolse premier Donald Tusk vorige week vanuit Brussel. "Bij de tweede keer lukte het :)" Bondskanselier Merkel en premier Tusk kunnen het goed met elkaar vinden. Daarom was Tusk voor Merkel de ideale man om naar de Poolse uitspraak te informeren.

De Pools-Duitse betrekkingen zijn mede dankzij de goede verstandhouding van beide regeringsleiders beter dan ooit in de afgelopen eeuwen. En sinds vorige week kunnen die betrekkingen niet meer kapot. Want toen werd bekend dat Angela Merkels meisjesnaam eigenlijk Kazmierczak luidt en dat haar grootvader een heuse Pool was.

Tot nu toe wist de wereld niet beter dan dat de bondskanselier geboren werd als Angela Dorothea Kasner, dat Merkel de naam is van haar eerste man en dat haar huidige echtgenoot Joachim Sauer heet. Nu heeft biograaf Stefan Kornelius wereldkundig gemaakt dat Kasner de verduitste vorm van Kazmierczak is. Kornelius' Merkel-biografie verschijnt morgen officieel.

Ludwig Kazmierczak werd in 1896 geboren als het buitenechtelijke kind van Anna Kazmierczak en Ludwig Wojciechowski. Hij groeide op in Poznan bij zijn moeder en zijn stiefvader Ludwig Rychlicki. Poznan was vroeger de Pruisische stad Posen, maar na de Duitse nederlaag in de Eerste Wereldoorlog werd ze aan Polen toegewezen.

Begin jaren twintig verhuisde Ludwig Kazmierczak naar Berlijn. Kennelijk had hij zich in het Duitse Posen beter thuis gevoeld dan in het Poolse Poznan. Teneinde zijn voorkeur voor de Duitse identiteit te onderstrepen nam hij in Berlijn de destijds niet ongebruikelijke stap om zijn naam te verduitsen. Zo veranderde Kazmierczak in Kasner.

Ook religie kan een rol hebben gespeeld. De Polen zijn overwegend katholiek, maar Ludwig Kazmierczak had mogelijk affiniteit met het Duitse protestantisme. Niet voor niets werd zijn zoon Horst Kasner, Angela Merkels vader, evangelisch theoloog en dominee, eerst in Hamburg, later in de DDR. Feitelijk is er echter weinig over Merkels grootvader bekend.

Daar proberen de Poolse media nu met man en macht verandering in te brengen. In Polen is een ware hype rond Merkels Poolse wortels losgebarsten. Bevolkingsregisters worden nageplozen, verwanten opgespoord, elk feitje over Merkels band met Polen opgerakeld. Want de Polen voelen zich nu, zoals iemand op internet schreef, "een beetje bondskanselier".

Er duiken verhalen op over Merkels fietstochten in de Poolse Masuren in de jaren zeventig. Over het Solidarnosc-speldje dat ze had gekregen en dat een boze DDR-douanier haar weer had afgepakt. Over haar Poolse zomervakantie in 1989 met Joachim Sauer, toen ze bij een kampvuur liederen van de Russische protestzanger Vladimir Vysotski zongen.

De tijden dat de tweelingbroers Lech en Jaroslaw Kaczynski, president en premier van Polen, hun landgenoten voor het gevaar-Merkel waarschuwden, zijn voorgoed voorbij. In het tijdperk-Tusk hebben de Polen Merkel al drie keer tot de populairste buitenlandse politicus uitgeroepen. Sinds vorige week is die positie nog onaantastbaarder geworden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden