Anekdotisch beeld van Achterhoekse landadel

Oude tijden herleven, kun je zeggen van het boek 'Verhalen over landgoed Hackfort'. Het staat vol met persoonlijke herinneringen aan de adellijke bewoners, de rentmeesters en de pachters van dit fraaie landgoed van bijna 800 hectare bij Vorden in de Achterhoek. Het is een bijzonder project waarin de 'oral history' is opgetekend.

Hackfort is eeuwenlang verbonden geweest met het adellijke geslacht Van Westerholt. Na het overlijden in 1981 van freule Sannie, de laatste telg uit de Nederlandse tak van deze familie, is er een Hackfort Fonds opgericht. De Stichting Landschapsbeheer Gelderland heeft met geld van dit fonds vrijwilligers opgeleid om interviews te houden met mensen die konden vertellen over weleer. Zo ontstond een mooi, anekdotisch beeld van het leven van de Achterhoekse landadel in de afgelopen eeuw.

Landgoed en het huis Hackfort zijn sinds 1982 eigendom van Natuurmonumenten, na een schenking van de laatste adellijke bewoners, baron Arend van Westerholt en zijn zussen, de freules Emma en Sannie. Het huis was meer dan 300 jaar in de familie geweest. In de jaren voor de overdracht was er weinig aan onderhoud gedaan. De familie had weinig geld, nadat een kapitaal verloren was gegaan aan foute investeringen in Russische spoorwegen.

Het huis had tot begin jaren zeventig geen elektriciteit, geen stromend water, geen centrale verwarming, geen modern sanitair. Toen de laatste baron in 1970 overleed, zorgde zus Sannie ervoor dat er stroom en stromend water kwamen in het huis.

De interviews in het boek zijn leerzaam, vaak vermakelijk en ze geven aan dat de laatste baron Arend leefde naar het gezegde 'adel verplicht'. Joke Bouwmeester-Tjoonk, nu 72, die als kind in een van de boerderijen op het landgoed woonde, vertelt dat de baron haar broertje van 6 eens had betrapt bij de watermolen. Het jochie was op het rad geklommen. De baron was op hoge poten naar Joke's vader getogen: 'Dat bliksemse jong van-oe zat op het rad van de watermölle'. De baron gooide wat geld op tafel: 'Hier he-je geld, doe hem op zwemles'.

Baron Zeno van Dordt tot Medler kwam als klein jochie één keer op bezoek op Hackfort. Volgens Van Dordt tot Medler ging Arend van Westerholt goed met zijn personeel om. Ook met de pachters. De sfeer werd duidelijk anders toen Natuurmonumenten eigenaar werd. "Die wilden het allemaal veranderen. Nou, ik geloof dat er net geen opstand is geweest van de pachters. Natuurmonumenten is een uitstekende organisatie, maar vaak ook arrogant, buitengewoon arrogant." (TROUW)

'Verhalen over landgoed Hackfort', uitgeverij Blauwdruk, Wageningen, 180 blz., 24,90 euro

De baron

had in 1970 nog geen stromend water

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden