Opinie

André van Duin brengt humor van de straat, maar de dansende dames zijn verdwenen.

In zijn nieuwe theatershow zingt André van Duin na de pauze een van de weinige serieuze liedjes van de voorstelling. Het gaat over ons, het publiek dat vanuit het donker naar hem kijkt. “Honderden ogen kijken mij aan.“ Wij zien hem wel, maar hij ons niet, vanwege het licht. Dat maakt het opwindend, zingt Van Duin. Maar er is ook een andere kant, blijkt uit het lied. Het recht op privacy is in het geding, want wij kunnen alles zien wat hij doet. Hij voelt zich af en toe bespied. “Toch voel ik me hier thuis“, zingt hij dan. Van Duin zou het theater niet meer willen missen. En zonder publiek zou er helemaal geen theater zijn. Het applaus is voor een artiest het heerlijkste wat er is. “Zonder die ogen zou ik niet bestaan.“

Het tekent de dubbelheid van André van Duin, die als artiest ongegeneerd de lolbroek uithangt, maar als mens rustig en serieus, op het ernstige af, is. Niet zo gespitst op een glamoureus leven in de spotlights. Het lijkt wel of hij zijn artiest-zijn 'aanzet' voordat hij het podium opstapt. En hoe. Al meer dan veertig jaar vermaakt hij, op radio, tv en in het theater.

Op het toneel was hij alleen een tijdlang niet te zien. Geen behoefte aan, liet hij weten. Hij genoot na het harde werken van zijn vrije tijd en zat liever in zijn eigen geluidsstudio te klooien, waar hij de beste en meest geavanceerde apparatuur op het gebied van geluid en computers heeft staan. “De bandenartiest van vroeger, hè. Die fascinatie voor techniek gaat nooit helemaal verloren“, zei hij eens in De Telegraaf.

Rotterdammer Adrianus Marinus Kyvon is net 59 jaar geworden. Al op de lagere school viel hij op door zijn gevoel voor humor en zijn gave om bekende Nederlanders te imiteren. Machinebankwerker moest hij worden, maar het optreden trok, evenals een professioneel artiestenbestaan.

Zijn doorbraak komt als hij, net 17, meedoet aan het Avro-programma 'Nieuwe Oogst' als bandparodist. Van Duin sluit zich al snel aan bij de Snip en Snap Revue en in 1970 komt hij met zijn eerste eigen theaterrevue “'N Lach In De Ruimte', samen met Frans van Dusschoten en Ria Valk. Het zou uitmonden tot de 'André van Duin Revue', die jarenlang bestond met de vaste aangevers Corrie van Gorp en natuurlijk Frans van Dusschoten.

Anderhalf jaar geleden was Van Duin, na een afwezigheid van meer dan tien jaar, weer terug in het theater. Hij vierde zijn 40-jarig artiestenjubileum met een nieuwe theatershow en had nu Joke Bruijs en Ron Brandsteder aan zijn zijde. Niet meer de oude revue van vroeger - de dansende dames met veren waren verdwenen - maar een strak geregisseerde bonte avond vol typetjes, sketches en liedjes. En het beviel. Van Duin had zoveel succes dat het weer begon te kriebelen. Hij had die Jubileumshow dit seizoen door kunnen spelen, maar dat was zijn eer te na. Hij had zelfs terug kunnen vallen op zijn oude typetjes, maar in zijn 'André van Duin Show 2006' is alles gloednieuw. De inspiratie borrelde volop.

Hoewel helemaal nieuw... Er zit een verrassende versie in de show van zijn carnavalsklassieker 'Er staat een paard in de gang' en ook de typetjes lijken uit hetzelfde hout gesneden. “Mensen denken maar dat ik veel verschillende typetjes heb gedaan, maar dat is niet zo. Die typetjes van mij lijken allemaal op elkaar. Eigenlijk is het gewoon steeds een mal mannetje. Meneer Wijdbeens met een ander hoedje op.“ De verschillende meneren Wijdbeens komen ruimschoots aan bod in de nieuwe voorstelling. Van Duin kan als geen ander van dit soort klunzen en kneuzen spelen. Van die mensen die iets dommigs over zich hebben dat ze tegelijkertijd onweerstaanbaar grappig maakt. Van Duin heeft er niet veel voor nodig: een hoedje, een bril en een gekke bek. Zijn elastieken mimiek is waarschijnlijk zijn meest befaamde handelsmerk.

In de 'André van Duin Show 2006' zit de scène 'De kandidatentest', waarin Ron Brandsteder kijkt of mensen eventueel geschikt zijn om mee te mogen doen aan een van de vele quizzen die er op tv zijn. Van Duin speelt Gerard Hunzerug uit Veenendaal. Aan zijn oversized colbert en de manier waarop hij naar de stoel loopt die voor de test klaar staat zie je al dat het niks wordt. Hunzerug luistert absoluut niet naar Ron Brandsteder en begint meteen te mekkeren over de reiskostenvergoeding. Brandsteder komt überhaupt nauwelijks toe aan het stellen van een vraag, Hunzerug zit voortdurend te kletsen en leidt de arme kandidatentester af met de meest uiteenlopende onzinnigheden. Hij krijgt met zijn oeverloze gezever Brandsteder uiteindelijk helemaal plat. De zaal zit dan al geruime tijd te snikken van het lachen. Hunzerug zelf trekt zijn meest verbaasde kop alsof hij totaal niet doorheeft welke 'schade' hij heeft aangericht.

Van Duin weet ook precies wat er speelt, wat populair is bij de mensen en dus wordt de weershow van Piet Paulusma geparodieerd. Brandsteder speelt Peter Timofeeff en Joke Bruijs is een zwangere Helga van Leur. Van Duin versjteert de boel uiteraard en strooit met weerspreuken als “Als de haan niet kraait bij morgenrood, gaat het regenen of de haan is dood.“

Al lijkt het of Van Duin in deze show meer gezocht heeft naar het absurdisme en de onverwachte wendingen. Wat dat betreft zit de huidige show slimmer en minder voorspelbaar in elkaar dan zijn vorige. De vaart is nog steeds ongekend en ook in timing weten maar weinig artiesten te tippen aan deze meester. Enerzijds goed in het grote gebaar - als Joke Bruijs een Nederlandse vertaling van 'Fever' zingt, 'File', maakt Van Duin het nummer af door op het juiste moment een grote pauk te rammen - anderzijds goed in de kleine details - als rapper 'Oral B' heeft Van Duin precies die kleren aan die bij de scene horen, inclusief petje schuin op het hoofd. In een dokterssketch is Brandsteder natuurlijk dokter Bernard.

André van Duin mikt met zijn theatershow op het algemene publiek, op het volkse af. Zijn humor is bedoeld voor de man in de straat, zijn grappen zijn vaak dubbelzinnig. Onderbroekenlol. De meeste platte grappen gaan precies over het gebied dat door de onderbroek doorgaans aan het zicht onttrokken wordt. Over de woordspelingen hoef je niet lang na te denken om ze te snappen. Een Joodse Eskimo heet Eski-Moos bijvoorbeeld. Of een type met als achternaam 'Vers'. Zijn voornaam? 'Kers'. De naam van zijn vrouw? 'Lucie'. Je kunt er veel kritiek op hebben, maar de mensen vinden het meer dan prachtig. Van Duin is in zijn opzet geslaagd. In een interview zei hij: “Het publiek een leuke avond bezorgen is mijn enige doelstelling. Mijn grappen zijn inderdaad plat. Daar vind ik niets mis mee.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden