Andere economie: werk in de buurtmoestuin

De mens zucht onder de zweep van de groeidwang van de huidige economie. Stop met dit absurde systeem.

We moeten bouwen omwille van de bouwsector, autorijden voor de autobranche en de asfaltleggers, vliegen voor de luchtvaart en verbruiken om de fabrieken aan de praat te houden. Bij elke dip in de economie, en zeker nu in de depressie, worden we opgeroepen om vooral te consumeren, dus extra te verkwisten.

Mensen staan niet stil bij dit absurde en kwalijke systeem omdat alles en iedereen er de gevangene van is. Er zit een door het geld aangedreven groeidwang in die een zweep legt over het produceren en, omwille van de afzet, ook over het consumeren. Deze economie is bezig haar eigen draagvlak, de biosfeer, te vernietigen en heeft dus, ondanks de geproduceerde welvaart die afleidend en verdovend werkt, al lange tijd een zeer negatief resultaat.

Zonder meteen de officiële economie in te perken kunnen we al beginnen met zo’n verstandige economie. Het gaat dan om een verplaatsing van de economie in een groen-sociale sector onder en naast de officiële. Dat betekent een gedeeltelijke ombouw van de infrastructuur: de landbouw ecologisch en minder ’mega’, de energievoorziening sterk locaal, steden en vinexwijken ’eetbaar’ gemaakt met vele ambachtelijke bedrijven, kantoorterreinen omgezet in moestuinen, het platteland kleinschalig gerevitaliseerd, en onderwijs en wetenschap gericht op het Andere Tijdperk.

Volop werk in deze opbouw van de andere wereld. Er komt een stuwmeer van baanlozen, dus, overheid, grijp die kans. Bovendien werden banken met overheidsgeld ondersteund. Dus, overheid, alle recht, ja plicht om je te bemoeien met hun investeringen. Voorts kunnen in aan de bestaande uitkeringen gemeenschapstaken gekoppeld worden en kunnen er groene bedrijven mee ondersteund worden.

Een vrije markt kan blijven bestaan mits ingebed in de samenleving, met daarnaast dus collectieve toeleiding van arbeid – voor iedereen, al naar gelang kunnen en beschikbare tijd – naar publieke taken. Te denken valt aan hulp bij de locale energievoorziening, onderhoud en reparatie, sporten met lastige pubers en wat werken in de buurtmoestuin of het zorgcentrum. Iedereen neemt naar vermogen deel aan de maatschappij. Geld en arbeid zijn ruim voorhanden. Wat wil een land nog meer als het drastische wendingen moet maken om crises het hoofd te bieden en een andere economie moet opbouwen: gekalmeerd, intelligent, duurzaam en sociaal?

Een verplaatsing van de economie, met meer regionale zelfvoorziening overal ter wereld, zal het antwoord zijn op de schaars wordende olie waar de huidige internationale arbeidsdeling en handel nu op drijven en die ons kwetsbaar maakt. Blijft uiteraard een sterk beperkte maar verantwoorde handel die niet te afhankelijk maakt en ook ontwikkelingslanden met hun vaak schadelijke monoproducties ruimte geeft voor regeneratie.

Gezien het vastzitten van de meeste politieke partijen aan de korte termijn belangen van hun kiezers mik ik ter realisering eerder op een buitenparlementaire beweging van alle mensen van goede wille, inbegrepen beknelde ondernemers.

Democratische besluitvorming over de kredietverlening en de grote investeringen. Het geld wordt van meester weer dienaar. De bedrijvigheid bevrijd; ondernemers die eindelijk echt verantwoord kunnen ondernemen. De burger niet meer gereduceerd tot consument of eenzijdige producent. Vakbonden die intelligenter aan belangenbehartiging kunnen doen.

Een meer sobere economie. Soms zullen er schappen leeg zijn. Maar tegelijk een meer arbeidsintensieve en gevarieerde economie, terwijl haar draagvlak, de biosfeer, zich hopelijk wat kan herstellen. Eindelijk dus weer enige natuurlijke groei! Een uitdagend, intelligent project met het perspectief van echte duurzaamheid, zingeving en herstelde gezamenlijkheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden