ANC stelt nieuwe eisen aan onderhandelingen na bloedbad in Ciskei

BISHO (Reuter, AP) - Na het bloedbad van Ciskei heeft het Afrikaans Nationale Congres nieuwe voorwaarden gesteld aan hervatting van de onderhandelingen met Pretoria over de toekomst van Zuid-Afrika. Het ANC gelast het vertrek van de heerser van Ciskei en vrijheid van politieke activiteiten in geheel ZuidAfrika, inclusief alle thuislanden.

Nelson Mandela verwoordde de eisen gisteren na het leggen van bloemen op de plek waar maandag 28 ANC-aanhangers werden doodgeschoten door soldaten van Ciskei. "Wat hier gebeurd is, is een ernstige belemmering voor een hervatting van de onderhandelingen" , zei de ANC-leider. Hij riep om het vertrek van de leider van het thuisland, Oupa Gqozo, die zijn soldaten het bevel had gegeven te vuren op de betogers die de grens van Ciskei overstaken.

Enkele kerkleiders, onder wie aartsbisschop Desmond Tutu, hebben gisteren met Gqozo onderhandeld en zeiden later dat hij bereid zou zijn binnenkort een referendum uit te schrijven om zijn populariteit onder de een miljoen inwoners te testen. Het ANC streeft naar ontmanteling van alle tien thuislanden, maar een aantal conservatieve bantustanleiders weigert de 'onafhankelijkheid' op te geven ten gunste van een verenigd Zuid-Afrika.

Mandela verlangt voorts dat er een interim-regering in Ciskei komt, dat er een onafhankelijk onderzoek naar het bloedbad wordt ingesteld, dat de Zuidafrikaanse veiligheidspolitie zich terugtrekt uit Ciskei en dat vrijheid van politieke activiteit in alle thuislanden gegarandeerd wordt.

Het was gisteren niet glashelder of dit spijkerharde voorwaarden zijn voor hervatting van het overleg met de regering van president De Klerk dan wel voorstellen die besproken moeten worden voordat er weer formeel gepraat kan worden over een nieuwe grondwet.

Verantwoordelijkheid

De Nationale Partij van De Klerk heeft de verantwoordelijkheid voor het bloedbad in felle bewoordingen bij het ANC zelf gelegd. Zij noemde de ANC-leiders "haviken die het land op zijn knieen willen dwingen en de macht middels geweld willen grijpen naar beproefd communistisch recept" . Volgens de regering van Zuid-Afrika heeft het ANC, wetend dat een bloedbad het gevolg kan zijn, zijn aanhangers als 'kanonnenvoer' over de grens met Ciskei gestuurd.

De Verenigde Staten en de Europese Gemeenschap hebben het bloedbad scherp veroordeeld. Washington herinnerde er daarbij aan dat het nimmer de thuislanden heeft erkend en de regering in Pretoria verantwoordelijk houdt voor wat zich in de bantustans afspeelt.

Meer nieuws op pagina 5.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden