ANC-leiders bezigen haattaal

ANC-supporters (AFP) Beeld
ANC-supporters (AFP)

Nu de beweging van dissidente ANC’ers aan populariteit lijkt te winnen, neemt de spanning in Zuid-Afrika’s politieke arena toe. Opvallend is hoe vijandig de ANC reageert.

ANC-leiders betitelen de leiding van de vorige maand afgesplitste groep publiekelijk als honden, slangen en politieke imbecielen. Jeugdleider Julius Malema riep zelfs dat hij wel wil doden voor partijvoorzitter Jacob Zuma. Het ANC wil over deze haattaal liever geen kritische vragen horen.

De oppostiepartij die vanuit haar eigen gelederen ontstond, dwingt de regeringspartij ANC om vervroegd en verscherpt campagne te gaan voeren. De dissidenten hebben duidelijk de ambitie om het machtige ANC bij de verkiezingen van april volgend jaar in de oppositie drukken. De groep – onder leiding van voormalig defensieminister Mosiuoa Lekota en Mbhazima Shilowa – zal de nieuwe partij vandaag registreren onder de naam Congress of the People (Cope). Het ANC vecht dit juridisch aan: de naam zou verwijzen naar een belangrijke gebeurtenis in de ANC-historie. In 1955 is op het Congress of the People het Freedom Charter aangenomen, het belangrijkste handvest van de bevrijdingsbeweging. Onzin, meent Shilowa: „De ANC heeft geen copyright op de woorden ’congres’ of ’volk’.”

Ondertussen berichten Zuid-Afrikaanse media vrijwel dagelijks over ANC-bestuurders die de overstap maken naar Cope. Zoals Mlungisi Hlongwane (44). Deze burgemeester van de gemeente Sedibeng stelt dat hij het ANC verlaat vanwege het morele verval en persoonlijke bedreigingen. „Geweld en intimidatie zijn binnen de partij geïnstitutionaliseerd”, verklaarde hij. „Ik heb nooit een ANC-bestuur meegemaakt dat zó onzeker en paranoïde is over haar positie en haar legitimiteit.”

Vanwege zijn kritiek op de ANC-leiding liepen hij en zijn gezin gevaar, aldus de burgemeester. ANC-leden zouden hen willen kidnappen. „Meneer Hlongwane is een leugenaar van het zwaarste kaliber”, reageert ANC-woordvoerster Jessie Duarte fel. „Hij is een enorme opportunist die alleen maar z’n gram wil halen omdat hij destijds niet tot minister is gekozen.”

Duarte stelt dat het ANC in haar gelederen geen gewelddadig gedrag tolereert. „Integendeel. Wij hebben als partij juist vrede gebracht in Zuid-Afrika. Het ANC heeft heus normen.”

Niettemin heeft de politie verscheidene malen moeten ingrijpen toen ANC-aanhangers politieke bijeenkomsten van de Cope-groep gewelddadig wilden verstoren. Volgens Cope waren hier leden van ANC’s militaire tak MkhunteWeSizwe bij betrokken. „Laat ze het maar bewijzen”, kaatst Duarte terug. „Het ANC heeft nog nooit op een negatieve manier campagne gevoerd en dat zullen we ook nooit doen.”

Maar hoe zit het dan met die uitspraken van Julius Malema? En van Zuma, die in een volgepakt stadion in Soweto riep dat Lekota en de zijnen een ’giftige mix vormen van rijke slangen’. „Is dat haattaal?”, vraagt Duarte. „Het is beeldspraak. Slangen leven onder de mensen en ze slaan stiekem toe”, legt ze uit. „En is wat Lekota zegt geen haattaal? Hij noemt de ANC-top criminelen, zonder dat er ooit iemand veroordeeld is.”

Juist dat laatste is een van de kritiekpunten van Cope: de van corruptie verdachte ANC-leider Jacob Zuma is nog niet echt vervolgd. De partij hekelt corruptie, arrogantie en machtsmisbruik binnen het ANC.

Maar Duarte maakt zich weinig zorgen over de verkiezingen. De partij telt 698.000 geregistreerde leden, stelt ze. „En we hebben een stevige basis onder de armen.” Cope zal hooguit wat kiezers weghalen bij oppositiepartijen aldus Duarte. Deze partijen haalden in 2004 ruim 13 procent.

Over de ’Kill for Zuma’-uitspraak van Julius Malema moet de pers nu maar eens ophouden. „Jullie hebben een Malema-fobie. Voor wie werk jij eigenlijk? Trouw? Hm. De meest ANC-kritische krant van Nederland, hoor ik net.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden