Analyse Korea / Kim Jong-il geeft binnen zijn mogelijkheid veel toe

Noord- en Zuid-Korea hebben beloofd naar onderlinge vrede te streven. De verklaring kwam een dag nadat bekend werd dat Noord-Korea openheid zal geven over al zijn nucleaire activiteiten.

Deskundigen weten veel af te dingen op het belang van het nieuws van de afgelopen dagen. Toch is de kans aanzienlijk dat over een aantal jaren deze oktobermaand als een keerpunt wordt gezien in de betrekkingen tussen de twee Korea’s.

Het is al bijzonder genoeg dat de leiders van Noord- en Zuid-Korea elkaar deze week gedurende drie dagen in Pyongyang rechtstreeks hebben gesproken. Dat was maar één keer eerder gebeurd sinds de Tweede Wereldoorlog. In 2000 ontmoetten de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-il en de Zuid-Koreaanse president Kim Dae-jung elkaar. Na die ontmoeting kwam er economische samenwerking tussen de landen die technisch gesproken sinds 1953 nog altijd in oorlog zijn.

Nu hebben Kim Jong-il en de huidige Zuid-Koreaanse president Roh Moo-hyun in een gezamenlijke verklaring gezegd dat ze spoedig een internationale conferentie willen waar een vredesverdrag wordt opgesteld. Dat verdrag zal in de plaats komen van de wapenstilstand die 54 jaar geleden een einde maakte aan de Koreaanse oorlog (1950 - 1953). Om tot een officiële vrede te komen, willen de landen ten minste China en de Verenigde Staten bij het proces betrekken. Die landen hebben destijds het staakt-het-vuren uit 1953 ondertekend. Chinese troepen stonden het Noord-Koreaanse leger bij. De VS tekenden namens de internationale troepenmacht van de Verenigde Naties, die Zuid-Korea hielp.

In de slotverklaring van de Korea-top staat verder dat Noord en Zuid de economische banden versterken, op reguliere basis vracht per spoor over de grens gaan vervoeren en langs de omstreden zeegrens een gezamenlijke visserijzone instellen. Ook komt er een luchtcorridor van Zuid-Korea naar de berg Paektu in het noorden, waar volgens de overlevering de oorsprong ligt van het Koreaanse volk.

„Ik had er veel meer van verwacht”, reageert niettemin Kim Young-yoon, analist bij het Korea-instituut voor nationale hereniging in Seoul. „Noord-Korea had meer economische hulp kunnen krijgen.”

Ook op het nieuws deze week dat Noord-Korea nog voor het einde van het jaar zijn kerncentrale bij Yongbyon zal ontmantelen en openheid zal geven over alle nucleaire activiteiten, dus ook kernwapens, wordt nogal lauw gereageerd. Volgens kenners zit de overeenkomst, die China na afloop van het zogenoemde zes-landenoverleg opstelde, vol wollige taal die Noord-Korea zeker in zijn voordeel zal gebruiken. Ook is onduidelijk of onder de overeenkomst Noord-Korea’s programma voor het verrijken van uranium valt. „Het is een piepkleine stap op weg naar ontmanteling van het kernprogramma. Nuttig, en absoluut beter dan alles wat we tot nog toe hadden, maar uitermate beperkt”, reageert Joel Wit van de Columbia Universiteit in New York en voormalig medewerker van de afdeling van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken die met Noord-Korea onderhandelt.

Toch is het niet niks wat er in het afgelopen jaar is bereikt om de betrekkingen met Noord-Korea te normaliseren. Vorig jaar op 9 oktober deed het stalinistische land nog een kernproef. Nu komt het zeer gesloten Noord-Korea de buitenwereld, die in eigen land zo zwart wordt gemaakt, ver tegemoet. Het probleem voor Kim Jong-il is dat hij die tegemoetkoming steeds in kleine stapjes moet doen om de koerswijziging in het binnenland goed te kunnen uitleggen. Niet voor niets zat Kim tijdens de Korea-top in het midden van de zeven personen tellende onderhandelingsdelegatie, met de Zuid-Koreaanse president aan zijn zijde als een vazal. Met zulke foto’s kan hij het volk tonen dat híj de sterke leider is die juist de buitenwereld naar zíjn pijpen laat dansen. Het is verstandig dat de Zuid-Koreaanse president zich over zulke details niet heeft opgewonden en de grote lijn in de gaten is blijven houden. Die gaat onmiskenbaar richting een veiliger Koreaans schiereiland. En deze week ook nog eens in de allerhoogste versnelling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden