Analyse / Bolkestein schrijft liever

,,Iedereen is vervangbaar. Maar eigenlijk zou een eurocommissaris twee termijnen moeten dienen'', zei Frits Bolkestein vorig jaar. En nu vertrekt hij toch. Om te schrijven.

AMSTERDAM - Het kan niet ontkend worden, Frits Bolkestein is een gewaarderd lid van de Europese Commissie. De keuze van Paars vijf jaar geleden voor deze euroscepticus was misschien verrassend, maar Bolkestein leek zich desondanks thuis te voelen in Europa. Zijn portefeuille, belastingen en de interne markt van de Europese Unie, bewaakt Bolkestein zonder dat hem nationale voorkeuren kunnen worden verweten. Hij dwingt respect af bij collega's door zijn intellectuele inslag, discipline en talenkennis. Zelden spreekt hij trouwens zijn moedertaal op persconferenties in Brussel of Straatsburg, uit vrees dat in de vertaling van het Nederlands zijn woorden verkeerd zouden worden weergegeven.

Het kostte hem vier jaar om het vak van eurocommissaris in de vingers te krijgen. Tijdens een ontbijt met journalisten een half jaar geleden leek niets erop te wijzen dat Bolkestein er nu een punt achter zou zetten.

Maar nu wil hij tijd voor zichzelf, misschien ook wel omdat hij opziet tegen een nieuwe Commissie met 25 commissarissen, met slechts een handvol zware portefeuilles te verdelen. Hij ziet het al helemaal niet zitten om te werken onder een supercommissaris voor economie, een door Duitsland en Frankrijk beoogde nieuwe portefeuille, die naar een Duitser zou moeten gaan. Naar verluidt wilde hij van de nieuwe Commissie-voorzitter, die binnenkort bekend wordt, de garantie om voldoende aandacht te hebben voor de liberalisering in Europa.

Maar daarop heeft Bolkestein uiteindelijk niet gewacht om de knoop door te hakken. Hij was in 1999 desondanks enthousiast gestart in Brussel, waar de vorige Commissie onder leiding van de Luxemburger Jacques Santer was opgestapt na een schandaal. De Nederlandse liberaal botste al meteen met de starre administratie, toen zijn echtgenote Femke bij Ikea een vloerkleed kocht voor het kantoor zonder daarvoor eerst in drievoud toestemming te vragen.

Maar in het serieuzere werk is Bolkestein er wel degelijk in geslaagd zich te onderscheiden van menig ander lid van de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU. Door zijn onafhankelijke en soms harde opstelling botste hij ook met de hoofdsteden. Bij de ontwerp-richtlijn voor de overname van bedrijven zorgde die houding voor spanningen tussen liberaal Bolkestein en Berlijn, dat steun zocht en kreeg van Nederland.

Bolkestein is in zijn Brusselse jaren niet minder eurokritisch geworden. Zo bleek ook uit zijn onlangs verschenen boek over de grenzen van de Europese Unie. Hij vreest dat de EU door de eventuele toetreding van Turkije te groot wordt en verwaterd tot een opgetuigde vrijhandelszone. Want als Turkije lid wordt zijn er volgens hem ook geen argumenten meer om Rusland en de Oekraïne buiten de deur te houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden