Analoge camera en lp zijn hip

Vroeger was inderdaad alles beter. Jongeren grijpen terug naar zaken van voor de digitalisering: analoog fotograferen, lp’s en de bijbehorende muziek zoals The Beatles. Wat is er mis met Lady Gaga en een iPod?

Het is een veel voorkomend fenomeen op Facebook: een foto van jezelf in de spiegel, waarbij het grootste deel van het gezicht wordt verstopt door een analoge camera. Deze foto draait om de camera. Het gebruik van een analoge, in plaats van een digitale camera is hip. Jongeren lopen graag rond met grote camera’s rond hun nek en willen helemaal geen klein, digitaal dingetje in hun tas.

Ook wegwerpcamera’s zijn hip. De meeste jongeren hebben andere mogelijkheden tot fotografie – of dit nou een digitale camera is of een mobiele telefoon – maar eens in de zoveel tijd een wegwerpcamera blijft gebruikelijk.

Waarom terug naar analoog? „Het proces is anders, omdat je minder willekeurig foto’s gaat schieten”, zegt de 18-jarige Julian Reinboud. „Hierdoor wordt je gedwongen beter te kijken”, legt de aankomend student kunstgeschiedenis uit. Het verschil zit volgens Reinboud ook in de kwaliteit. „Digitaal is zo scherp dat het onnatuurlijk wordt, bijna plastisch. Analoog laat, juist omdat het niet optimaal scherp en perfect is, beter zien wat ik wil laten zien.”

De ultieme samenvloeiing van de nieuwste en oudere technologie is een applicatie (app) voor de iPhone: foto’s die je maakt met je iPhone lijken door gebruik van dit hulpmiddel oud. Alsof ze gemaakt zijn met een analoge camera. Zo wordt het maken van ’oude’ foto’s makkelijker gemaakt dan ooit.

Daar houdt de populariteit van vervlogen tijden niet op: Lp’s zijn weer helemaal terug. Populaire groepen als de Amerikaanse rockband N*E*R*D* brengen albums op cd én lp uit. Maar ook onder minder bekende bands is vinyl gewild. „Een plaat heeft meer waarde”, vindt Pieter van Exter (19) van de Amsterdamse band Jungle by Night. „De luisteraar besteedt er meer aandacht aan, omdat afspelen meer moeite kost. We hebben als band dan ook bewust gekozen voor het uitbrengen van onze single op vinyl, in plaats van op cd.”

In de Amsterdamse platenzaak Concerto is een vinylafdeling. Je ziet er de nieuwste albums liggen, naast klassiekers als The Velvet Underground & Nico. „We verkopen veel platen aan jongeren vanaf ongeveer twintig jaar”, vertelt Anton Speijers van de vinylafdeling. „Meestal beginnen ze met platen kopen van nieuwe bands. Dan wijzen wij ze op de voorlopers van die bands en beginnen ze zich ook in oudere muziek te verdiepen.” Speijers vertelt dat zo goed als alles op vinyl uitkomt. Volgens hem is het voor veel jongeren een ’lifestyle dingetje’: „Het is leuker om een plaatje op te zetten dan je MP3 ergens in te pluggen als je mensen over de vloer hebt.”

Van Exter koopt zelf ook veel platen. „Het is een ritueel: de plaat uit de hoes halen, op de platenspeler leggen. Daardoor ga je beter luisteren.”

Ook Mercedes de Klein (18) uit Amsterdam) koopt vaak platen: „Vooral oude muziek, want die werd gemaakt op plaat. Bij nieuwe muziek wordt het vaak op lp én cd uitgebracht. Bij oude muziek luister je dus naar hoe het bedoeld is. Dat is een fijn idee. Bovendien wordt op een cd vaak alles gladgestreken. Door het gekraak, de imperfectie en de grote hoes geeft het luisteren van een plaat mij een gevoel van nostalgie.”

De kwaliteit van het geluid op een cd is beter, maar dat maakt voor veel luisteraars niet uit: de mankementen maken juist deel uit van de liefde voor platen. Dat komt overeen met de keuze voor analoge fotografie boven digitaal. Digitaal is kwalitatief superieur, maar er telt meer mee. Juist het soms korrelige van een analoog geschoten foto zien de liefhebbers als voordeel.

Er is nòg een overeenkomst tussen analoog fotograferen en platen luisteren: Reinboud en Van Exter zeggen dat je er beter van gaat kijken, dan wel luisteren in vergelijking met de moderne variant.

Mede daardoor blijft oudere muziek in trek en komen er nieuwe luisteraars bij. Volgens Speijers van Concerto zijn Joy Division, The Rolling Stones, Bob Dylan en Metallica erg populair. Jongeren komen aan de namen van bands via hun ouders en vrienden. „Maar mijn vader is ook weer Captain Beefheart gaan luisteren, toen ik daarvan telkens weer een plaat opzette”, vertelt De Klein.

Sommige attributen van vroeger worden niet gebruikt op de manier die destijds gebruikelijk was, zoals de cassette. Het bandje wordt niet meer afgespeeld of gebruikt om muziek op te nemen. Nee, de cassette is een modeaccessoire geworden: meisjes lopen rond met een ketting met daaraan een bandje bevestigd. Het is ook een terugkerend voorwerp op foto’s en in sommige videoclips. Voor analoge camera’s geldt soms hetzelfde: in een kringloopwinkel heeft iemand een kapotte analoge camera op de kop getikt. De camera krijgt een prominente plek op de kamer van de koper. Zo wordt de analoge camera gebruikt als accessoire.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden