Amsterdamse zwaan kan alleen vliegen

Dat juist nú, kort voor het beklinken van de grote protestantse kerkenfusie op 12 december, de lutherse zwaan met een groots opgezet festival in de hoofdstad zelfbewust haar vleugels uitslaat, is inderdaad niet geheel toevallig, geeft ds. Harry Donga toe. Kan deze demonstratie van luthers zelfvertrouwen de stemming over de fusie binnen de lutherse gelederen nog beïnvloeden? De voorzitter van de Amsterdamse evangelisch-lutherse kerkenraad sluit het nog altijd niet uit. ,,Wij laten zien dat er een alternatief is.''

Cokky van Limpt

In september 2001 kwam er een einde aan de hoofdstedelijke samenwerking tussen hervormden, gereformeerden en lutheranen. Er was overeenstemming over een gezamenlijk vernieuwings- en revitaliseringsplan, maar toen het op de uitvoering aankwam, liepen de plannen stuk op hervormde 'sabotage'. De lutheranen stapten uit en gingen op eigen kracht verder. Het 'Festival van de Zwaan', dat vandaag -Hervormingsdag-, morgen en overmorgen in Amsterdam wordt gevierd, is een concreet uitvloeisel van de lutherse vernieuwingsplannen.

Er is veel belangstelling voor het festival waarmee de Amsterdamse lutheranen zich willen profileren. Zij doen dat onder meer met bijzondere diensten, een koren- en muziekfestival, een eettafelgesprek en een boottocht langs de lutherse kerken en diaconale instellingen in de hoofdstad. De boten zijn volgeboekt en voor de Tischrede schuiven zaterdag 250 mensen aan, om onder het genot van een muzikaal opgeluisterde maaltijd te spreken over de vraag wat godsdienst hen nog doet.

Wat is er eigenlijk vernieuwend aan het festival? ,,Het programma van vanavond bijvoorbeeld, over pelgrimeren. Met het uitnodigen van Roger van Boxtel, oud-minister van integratie en grote-stedenbeleid én voorzitter van het Humanistisch Verbond, halen we de buitenwereld naar binnen en treden we buiten de strikt kerkelijke kaders. Wij zijn niet zo confessioneel als de andere kerken, niet bang om een humanist binnen te halen. En de lutherse identiteit steunt ons daarbij. Luther zei: het gaat er niet om of een kerk hervormd is of luthers, maar om wat het evangelie voor mensen betekent.''

Ook enkele lutherse synodeleden uit het land hebben zich voor het festival opgegeven. ,,Die willen wel eens zien hoe wij hier handen en voeten geven aan vernieuwing'', zegt Donga.

Volgende week zaterdag vindt de laatste generale kerkelijke vergadering plaats, waarop de lutherse gemeenten hun mening kunnen geven over al dan niet opgaan in de Protestantse Kerk in Nederland. Tijdens een extra synodevergadering op 27 september bleek dat een grote meerderheid van de lutherse kerkenraden en gemeentevergaderingen weliswaar vóór de fusie is, maar er nauwelijks enthousiasme voor kan opbrengen.

Donga hoopt dat het Amsterdamse voorbeeld de twijfelaars opnieuw aan het denken zet. ,,Aanvankelijk hebben vele lutheranen gedacht dat het grotere geheel van de PKN meer mogelijkheden zou bieden om 'voluit kerk te zijn'. Maar is dat wel zo? Heeft de fusie meerwaarde, dan moeten we het zeker doen. Maar als de PKN vooral ballast betekent, dan niet. Wat kost het ons inhoudelijk? Daar zou het over moeten gaan.

Als we te veel van onze identiteit moeten inleveren, zouden we beter niet kunnen fuseren. Ik denk dat we het best alleen kunnen, en in Amsterdam laten we dat nu ook zien.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden