Amsterdamse rechter twijfelt aan de Poolse rechtsstaat en levert verdachten niet uit

Het hooggerechtshof in Warschau, Polen Beeld REUTERS

Drie Poolse verdachten mogen voorlopig in Nederland blijven. De Amsterdamse rechtbank weet niet zeker of ze in Polen wel een eerlijk proces krijgen.

De internationale rechtshulpkamer in Amsterdam, die landelijk over deze zaken beslist, houdt voor het eerst in een uitspraak rekening met de recent gerezen twijfels over de Poolse rechtsstaat. Drie Polen, in eigen land verdacht van respectievelijk drugshandel, moord en mishandeling, worden daarom niet overgeleverd – de juridische term voor de uitwisseling van verdachten binnen de Europese Unie. Polen wil de drie zelf berechten.

De Poolse regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) heeft de afgelopen jaren haar grip op de rechtbanken verstevigd, onder meer door rechters van het Hooggerechtshof met vervroegd pensioen te sturen. Die maatregelen hebben tot veel kritiek geleid, ook binnen Europa. Eerder dit jaar oordeelde het Hof van Justitie in Luxemburg dat een Poolse verdachte die was aangehouden in Ierland, pas kon worden overgeleverd als de Ierse rechter ervan overtuigd is dat de rechters in Polen onafhankelijk zijn.

Onafhankelijke rechters

Op het vragenlijstje dat de Amsterdamse rechtbank naar Polen stuurt wordt ook geïnformeerd of deze drie verdachten, aangehouden in Nederland, wel voor onafhankelijk benoemde rechters komen te staan. Dat betekent onder andere: niet enkel voor rechters die zijn overgebleven nadat hun collega’s zijn weggepensioneerd. Polen heeft vier weken om met antwoorden te komen, begin november beraadt de Amsterdamse rechtbank zich opnieuw op de zaak.

Ook in Spanje besloot een rechter, eerder deze week, het overleveren van een Poolse verdachte aan zijn geboorteland uit te stellen. De Spaanse rechtbank wil eveneens duidelijke garanties dat deze verdachte in Polen een eerlijk proces krijgt.

Zo zetten nu rechters in drie landen druk op de Poolse hervormingen van de rechterlijke macht. Vorige maand daagde de Europese Commissie Polen voor het Europese Hof omdat het land de onafhankelijkheid van rechters zou bedreigen. Langs politieke weg dreigt Brussel met een procedure waarbij Polen stemrecht in de EU verliest. De Poolse regering protesteert hier tegen.

Lees ook: 

Hoe kan Brussel een vuist maken tegen Polen en Hongarije?

De Europese Unie wil lidstaten die de rechtsstaat ondermijnen in het gelid krijgen, maar lijkt machteloos. Zo stemde het Europarlement vorige week voor een strafprocedure tegen Hongarije. Toch zal premier Orbán vandaag vrij ontspannen zijn EU-collega’s ontmoeten op de top in Salzburg. Welke wapens heeft Brussel?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden