Column

Amsterdam moet geen bankenstad willen worden

Ger Groot Beeld Trouw

Voorzichtig aan begint Amsterdam de kruimeltjes op te likken van de uiteenvallende Engelse fruitcake van na de Brexit. 

Deze week liet de Royal Bank of Scotland weten misschien naar de hoofdstad te zullen komen om haar relaties met de EU veilig te stellen. Veel is het nog niet. Zelfs als het ‘ja’ wordt, blijft het bij een tamelijk bescheiden kantoor van zo’n 150 arbeidsplaatsen.

Maar eerder al kondigde ook een Japanse bank aan te kiezen voor Amsterdam. Er zal ten stadhuize een kleine juichkreet zijn opgegaan, in de hoop op dat daarmee het tij gekeerd is. Voor een echte alternatieve City is het nog lang niet genoeg, maar misschien komen die tienduizenden internationale bankmedewerkers daarna alsnog.

Injectie

De stad kan een financiële injectie wel gebruiken. Met hun komst rijft ze niet alleen de nodige belastinggelden binnen - al blijft het afwachten hoeveel daarvan na alle speciale regelingen overblijft - maar ook cateraars, restaurants, luxe-winkels, onderwijsinstellingen en de vastgoedhandel zullen ervan profiteren. Al die financiële analisten, economen en dealers moeten tenslotte ergens wonen. De gemiddelde welstand van de stad zou er ongetwijfeld door stijgen.

Maar tegelijk is dat wonen een probleem. Nu al krijgt Amsterdam bij lange na niet iedereen gehuisvest die dat graag zou willen. De stad is niet ál te groot, veel uitbreiding zit er niet meer in en tot nu toe is horizonvervuilende hoogbouw haar grotendeels bespaard gebleven. De Amsterdamse middenklasse is al sinds decennia uitgeweken naar Purmerend, Hoorn en tenslotte Almere. Wie ónder die middenklasse zat mocht meestal blijven, zij het in steeds excentrischer wijken – want Amsterdam is een sociale stad.

Maar daarmee werd het ook een nogal armlastige stad – en dan komt een flinke boost van financiële grootverdieners goed van pas. Wat dat voor de huidige Amsterdammers betekent laat zich raden. Een nog krappere woningmarkt is goed voor een nog grotere stijging van de huur- en koopprijzen, die dankzij Airbnb-verhuur toch al ongekende hoogten hebben bereikt. Ook van die verhuur profiteert de stad financieel. Maar intussen is de nood zo nijpend dat Amsterdam – zo meldde Trouw vorige week – die verhuur drastisch wil gaan reguleren.

Charmeoffensief

Duurbetaalde systeemanalysten zijn geen rugzaktoeristen die een weekendje komen blowen. Maar ze dragen wel bij aan hetzelfde probleem. Amsterdammers kennen hun eigen stad niet meer terug – en krijgen daartoe ook steeds minder de kans omdat ze er niet meer kunnen wonen. Het charmeoffensief waarmee de financiële City-aan-de-Amstel wordt gepromoot is dan misschien niet zo’n goed idee.

Waarom concentreren de overgebleven Europese landen de Londense uittocht niet op één Europese stad? – zo opperde laatst iemand. De City ontleent zijn aantrekkingskracht vooral aan het feit dat alle internationale banken, verzekeraars en wat dies meer zij er bij elkaar zitten. De wedloop van Europese hoofdsteden om een paar kruimeltjes van de cake is dan nogal contraproductief. Kanaliseer alles naar één plek en je hebt wérkelijk een alternatief. Alleen Frankfurt, zetel van de Europese Centrale Bank, zou Londen naar de kroon kunnen steken.

Kleine vis

Dat is niet leuk voor Amsterdam, maar de stad bespaart zich er wel een hoop kosten en problemen mee. En blijft even arm als daarvoor, zou de wethouder financiën ongetwijfeld mopperen. Dat is begrijpelijk – maar niet rampzalig. Want niet alleen banken zoeken momenteel hun heil buiten het VK. Ook een aantal Europese instellingen moet terug naar het Continent.

De European Banking Authority is met zijn 150 arbeidsplaatsen nog maar een kleine vis, ter grootte van de komst van de RBS. Maar het Medicijnenagentschap EMA is ruim tien keer zo omvangrijk en ook die heeft behoefte aan een nieuw onderkomen. Laat Amsterdam daar zijn kaarten op zetten en tevreden zijn als dat lukt. De huisvestingskwestie blijft overzichtelijk en toch blaast de stad zijn Europese partijtje mee. Met minder glamour dan als bankenstad misschien, maar ongetwijfeld met meer stabiliteit – en ook Europese ambtenaren moeten eten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden