Amsterdam moet gaan 'omdenken'

interview | Abdeluheb Choho, de eerste Amsterdamse wethouder van duurzaamheid, gaf gisteren zijn visitekaartje af. In 2025 moet de binnenstad een 'groene long' zijn.

Hij heeft illustere voorgangers als Marijke Vos en Maarten van Poelgeest, beiden van GroenLinks. Maar de eerste Amsterdamse wethouder van duurzaamheid komt toch echt van D66, dat samen de SP en de VVD het Amsterdamse college vormt. Abdeluheb Choho (Midar, Noord-Marokko, 1970) presenteerde gisteren de ambitieuze 'Agenda duurzaamheid' waarin het groene beleid van de stad van de komende tien jaar wordt bepaald. Daarin laat hij zien, zegt hijzelf, dat er een nieuw duurzaam tijdperk is aangebroken. De periode van 'pilots', 'initiatieven' en 'kleinschaligheid', zeg maar de periode Vos en Van Poelgeest, is voorbij. "Die is belangrijk geweest, zonder meer", zegt Choho, "maar ik denk dat we inmiddels alles wel onderzocht hebben. Ik ben een wethouder van duurzaamheid die vooral de stad voor ogen heeft. Natuurlijk zie ik de geopolitieke doelstellingen en de Europese normen voor de luchtkwaliteit. Maar daar neem ik geen genoegen mee. Wij gaan het nog beter doen."

Als we deze almaar groeiende stad (Amsterdam krijgt er jaarlijks 10.000 inwoners bij) leefbaar, gezonder, bereikbaar én betaalbaar willen houden, zegt Choho, kunnen we niet op de gebaande paden blijven. "We moeten duurzame ontwikkelingen versnellen, door niet langer zelf het wiel uit te vinden, maar successen te kopiëren." Choho is ervan overtuigd dat ondernemers en burgers de ontwikkelingen overnemen als de gemeente de aanzet geeft. "De doelen van onze omschakeling liggen dichtbij, al in de jaren voor ons, zodat ze transparant en afrekenbaar zijn. En we spreken in een taal die de Amsterdammer verstaat. Op een verjaardag praat ik niet over de CO2-reductie van een verbouwing, maar over het feit dat die dubbele ramen zo behaaglijk zijn en dat zonnepanelen snel zijn terugverdiend. Daar moeten we het over hebben."

Met z'n allen moeten we leren 'omdenken', zegt Choho. Omdenken? "Ja, op een creatieve manier alternatieven bedenken voor ons huidige patroon. En ik hoop dat 'omdenken' de komende jaren een echt Amsterdams woord wordt."

De 'Agenda duurzaamheid' die Choho gisteren namens het college naar de gemeenteraad stuurde, is volgens de wethouder geen stapel beleidsvoornemens met een nietje erdoorheen, maar een echte 'doe-agenda' die uitgevoerd gaat worden. Kortgezegd komt die erop neer dat er in Amsterdam in 2020 per inwoner 20 procent meer duurzame energie wordt opgewekt en 20 procent minder energie wordt gebruikt dan in het afgelopen jaar. Daarnaast moet de lucht in 2025 zo'n 30 procent schoner zijn en zal Amsterdam - in afvalverwerking nu nog het vieste jongetje van de klas - in 2020 65 procent van het afval scheiden.

Die doelen wil Choho bereiken door van de ene kant wind- en zonne-energie te stimuleren. Hij heeft de strijdbijl met de provincie begraven, en gaat mee in de gedachte dat niet veertien, maar voorlopig slechts drie locaties in Amsterdam geschikt zijn voor turbines. "Die liggen stuk voor stuk in zeer verstedelijkt gebied, namelijk in de Amsterdamse haven, rond de Noorder IJplas en op de NDSM-werf. Ze worden omarmd door ondernemers en burgers, en die steun hebben we ook nodig."

undefined

Energiefonds

De windcapaciteit wordt tot 2020 zo uitgebreid van 67 megawatt naar 85 megawatt. Het vermogen zonne-energie moet in korte tijd van het huidige 9 megawatt naar liefst 160, door burgers en bedrijven te stimuleren hun daken met panelen vol te leggen. Welstandsregels worden daarom versoepeld, en er komt een speciaal Energiefonds waarin de gemeente 110 miljoen euro stopt, maar dat ook gevuld zal moeten worden door investeerders als pensioenfondsen en banken. Uit dat fonds worden goedkope leningen verstrekt die energiemaatregelen aantrekkelijk moeten maken, en met de rente en aflossing die terugkeren blijft deze pot gevuld.

Tot zover het 'zoet' in de groene agenda van Choho, want er zitten ook onderdelen in die meer discussie zullen oproepen. "Ik denk dat ik vooral boze brieven krijg op de uitbreiding van de milieuzone", zegt de wethouder. De plannen hakken er inderdaad in, maar zijn volgens Choho broodnodig. Amsterdam mag met 400.000 bomen wel groen ogen, de luchtkwaliteit is er belabberd, vooral binnen de ringweg A10. "Vooral de oudere voertuigen uit het zakelijk verkeer die verreweg de meeste kilometers maken, veroorzaken een vieze vervuilende staart die we de komende jaren versneld gaan verschonen." De binnenstad moet als het aan de wethouder ligt een 'groene long' worden.

De huidige milieuzone die nu alleen geldt voor oudere vrachtwagens, wordt naar andere voertuigen uitgebreid. Vanaf 2017, dus al over twee jaar, worden bestelauto's die grofweg ouder zijn dan bouwjaar 2000 uit de stad geweerd. Vanaf 2018 komen sterk vervuilende taxi's met bouwjaar 2009 en eerder, de stad niet meer in. Hetzelfde jaar geldt ook een verbod voor touringcars uit 2005 en ouder. In Amsterdam zijn deze maatregelen extra ingrijpend, omdat ze zo'n groot gebied betreffen. De milieuzone van Utrecht is bijvoorbeeld 3,5 vierkante kilometer, die van Amsterdam 35. Choho laat zelfs onderzoek doen naar een mogelijk verbod van bromscooters, die een gering aandeel hebben in de totale vervuiling, maar wel zeer verontreinigend zijn voor de fietsers die erachter rijden.

Die verbanning van de oude vervuilende voertuigen, zal Choho nog menig debat opleveren, maar de maatregel is niet alleen nodig om de uitstoot van roet terug te dringen, hij wordt ook als breekijzer gebruikt om de ontwikkeling van elektrisch rijden te stimuleren. De stad krijgt daarom extra cargo-hubs waar lading van reguliere vrachtwagens kan worden overgezet naar kleinere elektrische voertuigen die de vracht dan in de stad afzetten. En het aantal oplaadpunten voor elektrische personenauto's wordt uitgebreid naar vierduizend. Daarin blijft de hoofdstad koploper.

Een harde dobber heeft de wethouder aan de verwerking van zakelijk en huishoudelijk afval. Dat wordt nu nog maar voor 19 procent gescheiden, en dat moet van de ambitieuze Choho naar 65 procent. Probleem is echter dat de gemeente Amsterdam ook eigenaar is van de hoogrendementscentrale van AEB, voorheen het Afval Energie Bedrijf. Hoe meer afval de Amsterdammers scheiden, hoe minder aanbod deze verbrandingsinstallatie heeft.

Nu al importeert AEB afval uit het buitenland. Die hoeveelheid importafval zal alleen maar toenemen, naarmate het beleid van Choho succesvoller wordt. Hij erkent dat ook. "We doen er alles aan zelfs uit de as van de centrale nieuwe grondstoffen te halen. Maar het is duidelijk dat ook AEB moet inspelen op de huidige koersverandering en uiteindelijk van afvalverbrander een grondstoffenfabriek moet worden." Maar dat zal níet in 2025 geregeld zijn.

Wethouder Choho: 'We moeten successen kopiëren.'

Amsterdam mag met 400.000 bomen wel groen ogen, de luchtkwaliteit is er belabberd

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden