Amsterdam hoeft geen Diedam te heten

HANNE OBBINK

Amsterdam kan Amsterdam blijven heten. De stad is gewoon ontstaan rond een dam in de Amstel - zoals al eeuwen in de geschiedschrijving geboekstaafd is - en niet rond een riviertje door Waterland dat 'het Die' heette.

Een oude discussie over de oorsprong van Amsterdam is opnieuw aangezwengeld door Bas Kok in zijn boek 'Oerknal aan het IJ'. Voortbouwend op oudere inzichten verdedigt hij de stelling dat Amsterdam rond 1100 is ontstaan rond het Die, een riviertje dat begon waar nu de Stopera ligt en uitmondde in het Almere (nu het IJsselmeer) bij het dorpje Uitdam.

Ook de Amstel bestond al, maar die begon zuidelijker en stroomde niet naar het noorden, zoals nu, maar zuidwaarts. Amsterdam ligt inderdaad rond een dam, stelt Kok, maar die lag dus niet in de Amstel, maar in het Die.

Een belangrijk onderdeel van deze hypothese is dat het Die en de Amstel later met elkaar verbonden zijn door een rond 1200 gegraven kanaal. Dat verklaart dan meteen de loop van een deel van de Amstel: kaarsrecht.

De Amstel deels een kanaal? Onwaarschijnlijk, oordeelt stadsarcheoloog Jerzy Gawronski nu in het blad Ons Amsterdam. Alleen al vanwege de breedte (tachtig meter) en diepte (tien meter) van de Amstel. "Mensen graven net zo diep als nodig is voor de scheepvaart en meer niet." Diep in de Amstelbodem zijn trouwens afzettingen gevonden die wijzen op een verbinding met de Rijn - en dús op een rivier die vanouds van zuid naar noord stroomt.

Ja, het Die bestond, maar noordelijker, stelt Gawronski. Amsterdam is dus geen Diedam. Het ligt gewoon aan de Amstel.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden