Update

Amsterdam haalt felbegeerd EU-geneesmiddelenbureau binnen

Een luchtfoto van de Amsterdamse Zuidas. Beeld anp

In een voor Brusselse begrippen ongekend smeuïge wedstrijd heeft Amsterdam het Europees Medicijnenagentschap (EMA) weten binnen te slepen. Uiteindelijk moest een loting de beslissing brengen tussen Amsterdam en Milaan, de twee finalisten in de beslissende derde stemronde. Die eindigde in een gelijkspel: 13-13. Slowakije onthield zich van stemming, uit protest: de kandidaten van de nieuwe lidstaten aan de oostkant van de EU waren allemaal in de eerste ronde weggestemd.

Het prestigieuze EMA zit nu nog in Londen maar moet daar weg wegens de naderende Brexit. Liefst negentien steden hadden hun zinnen gezet op het bureau, dat geneesmiddelen keurt voor ze de Europese markt op mogen. Er werken een kleine negenhonderd mensen. Aan de Amsterdamse Zuidas kan nu snel de spade in de grond voor een nieuw EMA-pand van negentien verdiepingen.

De stemming vond plaats in een EU-ministerraad waar VVD-minister Halbe Zijlstra van buitenlandse zaken zijn Brusselse debuut maakte. Na de eerste ronde bleven drie steden over: Amsterdam, Kopenhagen en Milaan. Grootste verrassing was het snelle afvallen van Bratislava, favoriet bij de bookmakers. De Slowaakse hoofdstad viel met een vierde stek net buiten de boot. Barcelona was vijfde.

Champions League

In de tweede ronde viel Kopenhagen af. Na het gelijkspel tussen Amsterdam en Milaan in de derde ronde moest de Estse minister Maasikas, die de vergadering leidde, lootjes trekken. De hele procedure vond plaats achter gesloten deuren.

Het gebeurt niet vaak dat stemmingen in Brussel zoveel aandacht krijgen. Vooraf waren al vergelijkingen getrokken met het Eurovisiesongfestival. Toen bekend werd dat de finale ging tussen Amsterdam en Milaan, riepen enkelen de Champions League-eindstrijd van 1995 tussen Ajax en AC Milan (1-0) in herinnering, al verwezen Italianen liever naar de finale die beide clubs in 1969 speelden (1-4).

De gevierde man in het Nederlandse kamp was Wouter Bos, de oud-minister van financiën en huidig bestuursvoorzitter van het VU-ziekenhuis die de afgelopen maanden verwoed heeft gelobbyd voor Amsterdam. Premier Rutte bedankte Bos via Twitter: 'Met recht een succes voor de Nederlandse diplomatie'.

Tekst loopt door onder de Facebook-post.

Een triomfantelijke Bos had na afloop weinig begrip voor de Slowaakse klacht dat de Centraal- en Oost-Europese kandidaten zouden zijn weggedrukt door de grootmachten uit de westelijke EU. "Oost-Europa had de kans om gezamenlijk Bratislava te steunen, maar dat hebben ze niet gedaan." Bos was naar eigen zeggen zelf ook verrast dat de Slowaakse kandidaat de tweede ronde niet haalde.

De EU-ministers wezen ook een nieuwe vestigingsplaats aan voor de minder gewilde Europese Bankautoriteit. Ook die procedure draaide uit op een loting, na een gelijkspel in de derde ronde tussen Parijs en Dublin. Parijs won, waarmee de overwinning voor de traditionele EU-landen compleet werd.

Net als Bos had ook Zijlstra, die sprak van een 'zenuwslopende' EMA-stemming, weinig boodschap aan kritiek op de geheime procedure en de loterij die uiteindelijk de beslissing moest brengen. "Wij gaan nu eerst even heel on-Nederlands blij zijn met het feit dat we het hebben binnengehaald."

Vanuit Nederland werd inderdaad blij gereageerd op de grote vangst. De Amsterdamse wethouder Udo Cock van Economische Zaken liet weten zich ‘vereerd’ te voelen en benadrukte in een verklaring dat Amsterdam er alles aan zal doen om de verhuizing soepel te lopen verlopen. Volgens de directeur van de Zuidas, David van Traa, gaat EMA ‘bijdragen aan de verlevendiging van de Zuidas’ en minister van medische zorg Bruno Bruins benadrukte dat de keuze voor Amsterdam een keuze is voor ‘de inhoud’. “Dit is goed nieuws voor alle patiënten in Europa. De keuze voor Amsterdam betekent dat de EMA haar belangrijke werk ook na de Brexit ongestoord kan voortzetten”, aldus de minister in een verklaring.

Zijlstra zei verder dat Rutte vanuit Den Haag nog druk heeft meegedaan aan het ultieme lobbywerk, door tijdens de schorsingen tussen de stemrondes ambtgenoten van andere lidstaten te bellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden