Amsterdam gaat extra bouwen voor vluchtelingen

Woningbouw (archieffoto) Beeld anp

Amsterdam gaat bijna duizend tijdelijke woningen bouwen, voor de helft bestemd voor erkende vluchtelingen. Het is voor het eerst dat een gemeente op een dergelijke schaal nieuwbouw neerzet voor deze zogeheten statushouders. Andere grote steden kunnen daar een voorbeeld aan nemen, zegt het Platform Opnieuw Thuis, dat gemeenten ondersteunt bij het huisvesten van deze groep.

Zonder nieuwbouw lukt het niet om de aantallen vluchtelingen te huisvesten die Amsterdam van het Rijk moet opvangen, zegt wethouder Laurens Ivens (SP). Maar mét die tijdelijke woningen 'komen we een heel eind'.

"Het grootste probleem bij het huisvesten van vluchtelingen is in Amsterdam niet weerstand onder de bevolking - daar heb ik nog niets van gemerkt - maar krapte op de woningmarkt", zegt Ivens. "Amsterdam groeit met duizend inwoners per maand en verschillende groepen concurreren al met elkaar om een huis. Daarom bouwen we er woningen bij."

Voor de duizend woningen zijn vier verschillende plekken in de stad uitgekozen. Om te voorkomen dat vluchtelingen daar geïsoleerd van de rest van de stad komen te leven, worden vijfhonderd woningen op die plekken toegewezen aan jongeren, vooral studenten. Het is de bedoeling dat er zo communities ontstaan, waarin studenten een soort buddy worden voor vluchtelingen. "Voor statushouders is dat hét recept voor inburgering", zegt Ivens. "En welke student vindt dat nou niét interessant!?"

Amsterdam moet van het Rijk dit jaar tweeduizend statushouders opvangen, maar de stad streeft ernaar er 2400 te huisvesten, om ook een deel van de achterstand goed te maken die ze in voorgaande jaren heeft opgelopen. Dat gaat met deze nieuwe woningen nog niet lukken, al was het maar omdat die pas halverwege volgend jaar klaar zijn. Intussen blijft de stad zoeken naar andere plekken.

Een knelpunt is dat Amsterdam de komende jaren al 9900 woningen nodig heeft voor zogeheten kwetsbare groepen - mensen die dringend een woning nodig hebben, maar niet in staat zijn die op eigen houtje te vinden. Het gaat om bijvoorbeeld ex-daklozen of slachtoffers van huiselijk geweld. Eind vorig jaar heeft het stadsbestuur met de woningcorporaties afgesproken dat 30 procent van de vrijkomende woningen aan deze mensen wordt toegewezen.

Een deel van deze 30 procent zal ook naar vluchtelingen gaan, met name als ze een gezin hebben. Maar om te voorkomen dat er voor anderen geen huis meer overblijft, worden alleenstaande statushouders nu dus deels in nieuwbouw ondergebracht, samen met studenten, in sobere woonunits.

Er is al één soortgelijk complex in aanbouw, op een voormalig sportpark aan de westkant van de stad. De eerste bewoners daarvan (280 statushouders en 280 studenten) betrekken vanaf 1 juli hun nieuwe woning. Daar komen straks dus vier complexen bij en Ivens hoopt nog voor de zomer meer nieuwe locaties te vinden.

Voor de kosten van het hele plan draait de gemeente deels zelf op. Samen met de andere grote steden klaagde Amsterdam een paar weken geleden dat het Rijk te weinig meebetaalt voor de opvang van vluchtelingen. "Maar intussen doen we gewoon wat we moeten doen", zegt Ivens. "Toen ik voor het eerst te maken kreeg met de taak om statushouders te huisvesten, dacht ik ook: maar we hebben al zo'n overspannen woningmarkt", erkent de wethouder. "Maar Amsterdam heeft vluchtelingen veel te bieden: een open cultuur, banen, onderwijs."

Achterstanden nog lang niet weggewerkt

Nog altijd lopen de Nederlandse gemeenten flink achter op de afspraken om asielzoekers met een verblijfsstatus te huisvesten. Momenteel zitten 16.000 statushouders te wachten in een azc. In april kregen bijna 2900 statushouders onderdak buiten het azc. Dat is duizend te weinig, constateert ambassadeur Marco Florijn van het ondersteunend Platform Opnieuw Thuis droog. Alleen in december lag de uitstroom op de gewenste 3900.

De eerste helft van dit jaar zouden 23.400 vluchtelingen moeten doorstromen, van wie 3400 vorig jaar al een (tijdelijke) woning hadden moeten hebben. Na de eerste vier maanden van dit jaar staat de teller op 11.079 doorstromers, wat betekent dat er in mei en juni nog voor 12.291 mensen een huis moet worden gevonden. Per 1 juli volgt een nieuwe afspraak, waarbij de achterstand weer zal worden opgeteld.

Amsterdam moet dit voorjaar 965 statushouders plaatsen, plus 912 als achterstand van vorig jaar. Tot 1 mei was voor 587 van hen woonruimte gevonden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden