Amnesty: Shell betrokken bij geweld in Nigeria

Een jongen met een visnet staat op de met ruwe olie besmeurde oever van een slenk in het krekengebied bij Goi (Ogoniland, Nigeria), dat zwaar verontreinigd is als gevolg van meerdere lekkages uit pijpleidingen van Shell. Beeld anp
Een jongen met een visnet staat op de met ruwe olie besmeurde oever van een slenk in het krekengebied bij Goi (Ogoniland, Nigeria), dat zwaar verontreinigd is als gevolg van meerdere lekkages uit pijpleidingen van Shell.Beeld anp

Shell heeft volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International in de jaren 90 een rol gespeeld bij moorden, verkrachtingen en martelingen door de Nigeriaanse militaire regering in Ogoniland.

Volgens de mensenrechtenorganisatie blijkt uit interne documenten van Shell en getuigenverklaringen dat het oliebedrijf het Nigeriaanse leger herhaaldelijk aanmoedigde actie te ondernemen tegen protesten van de Ogoni. Amnesty roept Nigeria, Groot-Brittannië en Nederland op een strafrechtelijk onderzoek in te stellen naar de rol van Shell bij misdaden van de Nigeriaanse regering tegen de Ogoni-gemeenschap.

Milieuschade

Inwoners van Ogoniland kwamen in opstand nadat olielekken van Shell enorme milieuschade hadden aangericht. Shell vroeg in 1990 aan een paramilitaire politie-eenheid om bescherming tegen protesten, waarop agenten het dorp Umuechem aanvielen en ten minste tachtig mensen doodden. De multinational bleef volgens Amnesty in de jaren daarna om militaire hulp vragen, wat tot nieuw bloedvergieten leidde.

Duizenden interne memo's en notulen laten volgens Amnesty zien dat Shell bij hoge ambtenaren aandrong op militaire steun, zelfs nadat de veiligheidstroepen demonstranten hadden gedood, gemarteld en verkracht. Ook zou het leger materiële steun krijgen van Shell en werd minstens een controversiële legeraanvoerder gefinancierd door het bedrijf. Volgens Amnesty waren de directeuren in Den Haag en Londen volledig op de hoogte. De mensenrechtenorganisatie heeft een dossier samengesteld om een rechtszaak te kunnen starten.

Shell heeft altijd ontkend betrokken te zijn geweest bij deze mensenrechtenschendingen. In een brief die de Nigeriaanse tak van Shell in juni naar Amnesty stuurde als reactie op het rapport, ontkent het bedrijf enige betrokkenheid. ‘Wij hebben nooit samengewerkt met militaire autoriteiten om onrusten de kop in te drukken en we hebben op geen enkele manier aangezet tot geweld.’

In juni dit jaar werd Shell nog aangeklaagd voor medeplichtigheid aan de executies van negen Nigeriaanse mensenrechtenactivisten in 1995. Vier weduwen spanden een procedure aan. De mannen werden opgehangen voor moord, maar dit werd door velen als een schijnproces gezien.

Lees hier het hele rapport van Amnesty, met onderaan de brief van Shell.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden