Amnesty: Navo moet openheid van zaken geven over schenden oorlogsrecht bij acties in Servië

amsterdam – Mensenrechtenorganisatie Amnesty International roept de Navo en haar afzonderlijke lidstaten op om onafhankelijk onderzoek te laten doen naar ’misdaden’ die de militaire alliantie heeft begaan in Servië in 1999. In Servië wordt dezer dagen herdacht dat tien jaar geleden de Navo doelen in Belgrado en elders bombardeerde om Servië te dwingen een einde te maken aan etnische zuiveringen en wreedheden in Kosovo.

Amnesty stelde in een uitvoerig rapport in 2000 al dat de Navo destijds het oorlogsrecht heeft geschonden. Zo zou geen onderscheid zijn gemaakt tussen burger- en militaire doelen bij de aanvallen op gebouwen van de staatsomroep in Belgrado op 23 april 1999. Toen vielen zestien doden, zestien mensen raakten gewond.

Andere voorbeelden waarbij opzettelijk of door nalatigheid burgerdoden vielen, waren luchtaanvallen op vluchtelingenkonvooien bij Djakovica en Korisa, een aanval op een brug bij de stad Vavarin, en een ziekenhuis in Surdulica.

Tal van gerechtelijke procedures van slachtoffers en nabestaanden in de loop der jaren zijn op niets uitgedraaid. Zo seponeerde het Joegoslaviëtribunaal in 2000 een klacht van een groep Serviërs en Russen, die de Navo wilden vervolgen wegens oorlogsmisdrijven en volkerenmoord. Ook in Nederland heeft een zaak gelopen, waarin ex-premier Wim Kok en de ministers Frank de Grave en Jozias van Aartsen de Navo-aanvallen verdedigden. Andere zaken, in Servië en voor het Europese Hof van de Mensenrechten in Straatsburg, werden niet-ontvankelijk verklaard.

Amnesty vindt dat de Navo openheid van zaken moet geven over acties waarbij burgerslachtoffers zijn gevallen, zodat slachtoffers en nabestaanden verhaal kunnen halen.

Dat is volgens Amnesty de les die de operatie in Servië heeft geleerd, maar die nu weer niet wordt toegepast in Afghanistan. „Het lijkt er eerder op dat de Navo een stap terug heeft gedaan in transparantie, en minder informatie geeft over aanvallen die ze uitvoert in Afghanistan.”