Amnesty: Israël gijzelt Libanezen

Van onze redactie buitenland AMSTERDAM - Israël gijzelt al jarenlang zo'n 150 Libanezen. In de meeste gevallen zitten ze zonder vorm van proces vast in gevangenissen in Israël en in het zuiden van Libanon. In andere gevallen hebben ze de straf waartoe ze zijn veroordeeld allang uitgezeten, maar laat Israël hen niet vrij.

Die beschuldigingen uit de mensenrechtenorganisatie Amnesty International in het vandaag verschenen rapport Israel's Forgotten Hostages: Lebanese Detainees in Israel and Khiam Detention Centre. Amnesty spreekt van gijzelaars omdat het een verband legt tussen het gevangen houden van de Libanezen - vaak aanhangers van de pro-Iraanse militie Hezbollah - en pogingen van Israël om informatie te krijgen over Israëlische militairen die in Libanon vermist zijn geraakt. Israël heeft, in ruil voor zulke informatie, in het verleden Libanese gevangenen vrijgelaten.

De meeste Libanese gijzelaars, over wie Amnesty het heeft, zitten vast in Al-Khiam, in de zogeheten veiligheidszone die Israël instandhoudt in het zuiden van Libanon. Daar is een oude kazerne uit de tijd dat de Fransen nog de baas waren in Libanon, omgebouwd tot een gevangenis. Israël zegt dat de met haar verbonden Libanese militie SLA daar de baas is, maar Amnesty verwerpt dat verweer. De organisatie beschouwt de veiligheidszone als bezet gebied, en Israël als de bezettende mogendheid die volgens het internationale recht verantwoordelijk is voor de gang van zaken. Amnesty stelt ook de folteringen aan de kaak in een centrum in de buurt van de stad Bint Djoebail. Daar folteren soldaten van de SLA Libanese gevangenen in opdracht van Israëlische militairen.

Irangate

Sinds het uitbreken van de Libanese burgeroorlog in 1975 hebben alle partijen in dat conflict zich schuldig gemaakt aan gijzelingen. Daarbij zijn duizenden mensen spoorloos verdwenen. De meeste aandacht kregen de tientallen westerse gijzelaars. Hun door Iran gesteunde ontvoerders beweerden dat ze de vrijlating beoogden van kompanen, die in Koeweit gevangen zaten na aanslagen. Maar vooral Iran bepaalde het ontvoeringenbeleid. Vrijlatingen bijvoorbeeld volgden op wapenleveranties, zoals in het beruchte Irangateschandaal dat de toenmalige Amerikaanse president Reagan in het nauw bracht.

Op de achtergrond speelde ook de verdwijning van drie Iraanse diplomaten en een persfotograaf, in Libanon, in juli 1982. De Libanese militieleider Samir Geagea, een bondgenoot van Israël, zei in 1990 dat ze onmiddellijk na hun aanhouding waren gedood. Maar een Israëlische organisatie voor hulp aan gevangenen gooide dit jaar een steen in de vijver met de bewering dat de vier Iraniërs de afgelopen twee jaar in de gevangenis van Atlit hadden gezeten. De Israëlische premier heeft dat vervolgens laten ontkennen.

Militairen

Amnesty zegt dat Israël via de Libanese gijzelaars informatie wil krijgen over Israëlische militairen die in Israël vermist zijn geraakt. Het is de vraag of dat in alle gevallen klopt, want al ver voor die kwestie speelde ontvoerde Israël inwoners van Zuid-Libanon. Maar Amnesty maakt wel overtuigend duidelijk dat de kwestie van de Israëlische vermisten op dit moment een belangrijke rol speelt.

Centraal daarin staat het lot van de boordwerktuigkundige Ron Arad, in 1986 neergeschoten boven Libanon, tijdens een bombardementsvlucht. De sji'itische militie Amal nam hem gevangen, maar de toestand werd lastiger toen zijn cipiers zich afscheidden, en een eigen militie oprichtten. Israël vermoedt dat Arad nu gevangen zit in Iran. Amnesty noemt het niet, maar destijds waren er verhalen dat de Israëlische gijzelaars of hun restanten door milities aan elkaar zijn doorverkocht, als een speculatie-object. Israëlische commando's hebben de leider van de groep die zich van Amal afsplitste en Arad in Libanon gevangen hield op zijn beurt weer ontvoerd, maar dat heeft Arad niet geholpen.

De Israëlische wetgever bleek creatief genoeg om de juridische bezwaren tegen het gijzelen van Libanezen het hoofd te bieden. Ze zitten allen in 'administratieve hechtenis'. Amnesty is niet onder de indruk van deze juridische goocheltruc, en heeft het consequent over gijzelaars.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden