Amnesty International: Doodstraf op z'n retour, maar zorgen blijven

Een archiefbeeld uit Iran. Beeld ASSOCIATED PRESS
Een archiefbeeld uit Iran.Beeld ASSOCIATED PRESS

Het aantal uitgevoerde executies en het aantal opgelegde doodvonnissen is in 2017 gedaald, blijkt uit een rapport van Amnesty International.

Jessy Burgers

Amnesty schrijft dat er ‘een positieve trend te zien is met betrekking tot de afschaffing van de doodstraf’. Volgens officiële cijfers vonden er vorig jaar 993 executies plaats in 23 landen. Dat is een daling van vier procent ten opzichte van 2016, en maar liefst 39 procent minder dan in 2015. Volgens Amnesty International was er in 2015 sprake van een abrupte stijging. Het dalende cijfer zette zich na dat jaar door.

In 2017 daalde het aantal opgelegde doodvonnissen wereldwijd. Volgens het rapport waren Iran, Saudi-Arabië, Irak en Pakistan samen verantwoordelijk voor 84 procent van alle executies. Ondanks de wereldwijde daling, ziet Amnesty ook 'zorgelijke ontwikkelingen'.

De gepubliceerde cijfers laten niet de gehele werkelijkheid zien. Volgens Amnesty gebeuren duizenden executies namelijk in het geheim, zoals in China. Ook in Wit-Rusland, Noord-Korea en Vietnam zijn de executiecijfers staatsgeheim. De werkelijke wereldwijde doodstrafcijfers liggen dus hoger dan de officiële cijfers.

Duizenden geëxecuteerden

China is de absolute koploper in het aantal uitgevoerde executies. Jaarlijks worden naar schatting duizenden mensen geëxecuteerd. "De redenen voor de doodstraf in China lopen uiteen", vertelt Elke Kuiper van Amnesty International. "In China kan je tot de doodstraf veroordeeld worden voor bijvoorbeeld drugsmisdrijven, verkrachting en corruptie."

Kuiper ziet een zorgelijke ontwikkeling, namelijk dat de doodstraf steeds vaker wordt uitgevoerd bij minder zware delicten. "Dit is in strijd met internationale wetgeving. Steeds vaker moet de doodstraf een afschrikkend effect hebben, om bijvoorbeeld drugscriminaliteit te verminderen", zegt Kuiper.

Dit gebeurt vooral in het Midden-Oosten en in Noord-Afrika. Volgens Amnesty werden in China, Iran, Saudi-Arabië en Singapore diverse criminelen voor drugsmisdrijven geëxecuteerd. In Singapore werden acht mensen opgehangen, dubbel zoveel als het jaar daarvoor. In Saudi-Arabië steeg het aantal onthoofdingen voor drugsgerelateerde misdrijven als percentage van het totale aantal executies van 14 procent naar 40 procent.

De Verenigde Staten staan voor het tweede jaar op rij niet in de top-5 van het het aantal uitgevoerde executies. Vorig jaar gingen meerdere executies in de VS fout. "De dodelijke injecties waren over datum of werden niet goed aangebracht. Dit zorgde voor vreselijke situaties", vertelt Kuiper. Volgens Amnesty zijn er in de VS verschillende mensen met een verstandelijke beperkingen geëxecuteerd. "En dit is absoluut in strijd met het internationaal recht", zegt Kuiper. De executie van verstandelijk beperkten gebeurde ook in Japan, Pakistan en Singapore.

Onverwachte executies

De grote opvaller in Europa is Wit-Rusland. Het land staat bekend als 'de laatste dictatuur van Europa' en voerde vorig jaar minstens twee keer de doodstraf uit. In februari startte Amnesty een campagne om de doodstraf voor een gevangene in het Oost-Europese land te voorkomen. Het is nog niet bekend of de campagne effect heeft gehad. De executies in Wit-Rusland gebeuren vaak op een geheime locatie en op een onverwacht moment, waardoor familieleden van de gevangene geen afscheid hebben kunnen nemen. Niet alleen in Wit-Rusland, maar ook in de Oekraïense afscheidingsregio’s Donetsk en Lugansk kunnen misdadigers worden veroordeeld tot de doodstraf.

Ook in andere Europese landen komt de doodstraf met regelmaat ter sprake. De Turkse president Erdogan sprak zich openlijk uit over de herinvoering van de doodstraf na de mislukte coup in 2016. Niet alleen Erdogan, maar ook de Hongaarse president Victor Orbán sprak in 2015 over de herinvoering van de doodstraf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden