Amnesty: 'EU heeft Turkije nodig, dus knijpen we een oogje toe'

Vluchtelingen in Istanbul. Beeld afp

In een brief roept Amnesty premier Rutte op om de EU-financiering aan Turkse detentiecentra op te schorten, totdat er een goed systeem is om de behandeling van vluchtelingen in de gaten te houden. Aanleiding is een onderzoek van Amnesty International, waaruit blijkt dat Turkije tientallen vluchtelingen en asielzoekers heeft opgepakt en overgebracht naar detentiecentra.

Tot september was de behandeling van vluchtelingen en asielzoekers in Turkije redelijk goed, stelt Amnesty. Maar sinds de onderhandelingen met de Europese Unie (EU) over het indammen van de asielstroom gaat het bergafwaarts, concludeert de organisatie na gesprekken met ruim vijftig migranten.

Eind november sloot Turkije een akkoord met de EU over de vermindering van de asielstroom richting Europa. De EU heeft drie miljard euro toegezegd om de vluchtelingenopvang in Turkije te verbeteren, in ruil voor strengere bewaking van de grenzen en het beperken van de vluchtelingenstroom.

Turkije als poortwachter
Die afspraken vat Turkije kennelijk niet licht op: vanuit detentiecentra worden sommige vluchtelingen gedwongen om terug te keren naar Syrië en Irak. Eduard Nazarski, directeur van Amnesty Nederland, zegt in een persbericht dat druk uitoefenen op vluchtelingen om terug te keren naar dit soort landen niet alleen 'gewetenloos' is maar ook 'in strijd met internationaal recht'. "Door Turkije als poortwachter van Europa te laten fungeren om een einde te maken aan de vluchtelingencrisis, dreigt de EU ernstige mensenrechtenschendingen aan te moedigen."

Amnesty heeft van drie vluchtelingen 'geloofwaardig bewijs' dat zij mishandeld zijn terwijl ze in detentie zaten. Zo vertelde een 40-jarige Syrische man dat zijn handen en voeten zeven dagen werden vastgebonden in het Erzurum Removal Center. Een andere Syriër heeft Amnesty vanuit hetzelfde centrum opgebeld om te zeggen dat hij is geslagen door verschillende politieagenten.

In dat centrum mocht de mensenrechtenorganisatie zelf overigens niet naar binnen, vertelt woordvoerder Ruud Bosgraaf van Amnesty. "De Turkse autoriteiten zaten überhaupt niet op ons bezoek te wachten. Dit rapport verstoort het beeld van Turkije als ruimhartig opvangland. Dat er vluchtelingen met bussen naar uitzetcentra worden gebracht, willen ze liever niet aan de grote klok hangen."

EU-financiering
Het Erzurum detentiecentrum wordt voor 85 procent betaald door de Europese Unie, blijkt volgens Bosgraaf uit allerlei etiketten op onder andere handoeken en dekens. "Het is onbestaanbaar dat de EU betrokken is bij het terugsturen van vluchtelingen naar Syrië en Irak, waar ze in handen vallen van partijen als Al Nusra", zegt Ruud Bosgraaf.

"De EU gaat heel ver in haar drang om de asielstromen in te dammen. Sowieso maakt de EU de laatste maanden minder werk van mensenrechtenkwesties in Turkije. In Diyarbakir is twee weken geleden een advocaat doodgeschoten, maar daar hoor je niemand over. We hebben het land veel te hard nodig. Blijkbaar knijpen we dan een oogje toe."

Een etiket uit het Erdurum Removal Centre. Beeld Amnesty
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden