Amnesty beschuldigt Navo van oorlogsmisdaden

Amnesty International, de organisatie die wereldwijd opkomt voor de rechten van de mens, beschuldigt de Navo van oorlogsmisdaden, begaan tijdens de operatie Allied Force tegen Joegoslavië van eind maart tot begin juni vorig jaar. Bij de Navo-luchtacties tijdens de Kosovo-crisis zijn volgens de Joegoslavische regering 400 tot 600 burgers omgekomen. De Navo heeft hierover geen cijfers bekend gemaakt.

Amnesty publiceert vandaag het rapport 'Collateral Damage' or Unlawful Killings?' -'Bijkomende schade of onwettig doden'- met de ondertitel 'schendingen van het oorlogsrecht door de Navo gedurende de operatie Allied Force'. In dat rapport onderzoekt Amnesty een aantal gevallen die ,,aangeven dat de Navo niet altijd voldeed aan de wettelijke verplichtingen bij het selecteren van doelen en het kiezen van aanvalsmethoden en -middelen''.

Volgens Amnesty kan dat vraagteken achter de titel weg, want ,,het bombardement op 23 april 1999 op de Servische staatsradio en -tv waarbij zestien burgerdoden vielen, was een bewuste aanval op een burgerdoel en als zodanig een oorlogsmisdaad. Er waren aanzienlijk minder doden gevallen als de Navo zich aan het oorlogsrecht had gehouden''.

Het oorlogsrecht verbiedt directe aanvallen tegen burgers of burgerdoelen, aanvallen die geen onderscheid maken tussen militaire en burgerdoelen en aanvallen die weliswaar tegen een militair doel gericht zijn, maar die een disproportioneel effect hebben op burgers of burgerdoelen.

Amnesty geeft nog wat voorbeelden van schendingen van het oorlogsrecht door de Navo: op 12 april werd de Grdelica-spoorbrug aangevallen, op 1 mei de brug in Luane en op 30 mei de Vavarin brug, en volgens Amnesty staakte de Navo haar aanvallen niet nadat duidelijk was geworden dat er burgers waren getroffen. En bij aanvallen op gevluchte burgers in Djakovica op 14 april en in Koria op 13 mei, nam de Navo volgens Amnesty niet genoeg maatregelen om het aantal burgerslachtoffers zo klein mogelijk te houden. Het rapport zegt dat de Navo, noch haar lidstaten een goed onderzoek naar deze incidenten heeft gedaan.

VERVOLG OP PAGINA 6

Tribunaal verwijt Navo hooguit 'enige fouten'

Amnesty-rapport

Vervolg van pagina 1

Het Joegoslavië-tribunaal deelt de kritiek van Amnesty International op de Navo niet. Het Tribunaal kwam vorige week tot de conclusie dat er geen grond is om aan te nemen dat de Navo oorlogsmisdaden heeft begaan tijdens de Kosovo-crisis. Hoofd-aanklaagster Carla Del Ponte heeft dat de VN-Veiligheidsraad, die het tribunaal heeft ingesteld, meegedeeld.

Volgens Del Ponte heeft de Navo wel 'enige fouten' gemaakt, maar was er geen sprake van dat de Navo met opzet burgerdoelen bombardeerde, en dus geen aanleiding voor een aanklacht.

Amnesty International is het hier niet mee eens. Zoals de regering in Belgrado het daar ook niet mee eens is. Woordvoerder Goran Matic keerde zich tegen Del Ponteen schreef: ,,Wij wisten al dat het tribunaal in dienst van de Navo is, maar hadden niet verwacht dat u zo onprofessioneel te werk zou gaan dat u de leiders van de VS en de Navo zou vrijstellen van vervolging wegens de oorlogsmisdaden.''

Amnesty ten slotte vindt dat de Navo-lidstaten moeten zorgen voor berechting van onderdanen die verdacht worden van de omschreven oorlogsmisdaden. Slachtoffers dienen vergoedingen te ontvangen, ook moet de Navo zorgen voor een gemeenschappelijke interpretatie van de regels van oorlogsrecht.

Ook moet er meer helderheid komen over de selectie en vaststelling van doelen. ,,De machtigste militaire alliantie ter wereld moet volgens de allerhoogste standaard voor de bescherming van burgers in het internationale humanitaire oorlogsrecht werken'', vindt Amnesty.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden