Amerikanen kijken meer zwart-wit dan wij

De NBA Finale in Noord Amerika zal gespeeld worden tussen de Chicago Bulls en de Utah Jazz. Eerstgenoemde ploeg is wereldberoemd, speelt in een showachtig paleis waar dure kaartjes rustig 2000 dollar 'doen' en waar de Young, Wild and Beautiful elkaar tegenkomen.

Michael Jordan, de meest gefêteerde sportman ter wereld, komt voor de Bulls uit en zijn aanwezigheid alleen al is goed voor volksoploop, hoge beursnoteringen en gekte. Die ploeg uit Utah is het tegendeel van een mediahype-team, zoals de Bulls nu al jaren zijn. De Jazz staat voor degelijk, snel uitgevoerd spel met een tweetal vedetten: een grote, zwarte man uit Louisiana (Karl Malone) een klein, keurig, blank spelertje uit Spokane, Washington (John Stockton). De Utah Jazz heeft nog nooit iets groots gewonnen, Malone en Stockton dus ook niet.

Ja, beiden waren er wel bij toen de gouden medailles in Barcelona en Atlanta uitgedeeld werden, maar in de NBA zelf heeft Utah nooit een rol van betekenis gespeeld. Hoe dat komt? De voornaamste reden is de samenstelling van de ploeg: aardige kerels die leuk basketbal spelen en behoorlijk presteren, maar dus nooit heel erg goed. Malone, die dit jaar vóór Jordan gekozen werd in het klassement van beste speler van de NBA, lijkt zelfs een tendens in zijn spel te hebben die aangeeft dat hij, naarmate de competitie spannender wordt, minder gaat presteren. Hoewel hij er dit jaar alles aan doet om van dat merkwaardige imago af te komen, heeft deze formidabele speler inderdaad iets in zijn spel dat kenners herkennen als 'choken', oftewel wegvallen als presteren op niveau verlangd wordt. Waar Jordan al jaren per minuut beter gaat spelen en steeds klimt op zijn eigen prestatieladder, lijkt Malone het omgekeerde te doen. Interessant om in de komende finale de prestaties van beiden te vergelijken.

NBA-top-basketbal is de laatste dertig jaar een bijna zwarte aangelegenheid geworden. Vijftig jaar geleden, toen de NBA opgericht werd, mocht geen gekleurde Amerikaan meespelen, nu is meer dan tachtig procent van de spelers zwart. NBA-basketbal is zwart geworden, is een veelgehoorde kreet in Amerika. Wij, van afstand, hebben niets aan zo'n zin. Wij, de buitenstaanders, vinden dat we het beste spel willen zien en welke kleur de spelers hebben die dat spel brengen, is niet belangrijk.

Ik heb door de jaren heen en tijdens mijn rondreizen in NBA-land geleerd dat deze gedachte naïef en on-Amerikaans is. In de USA tellen andere regels en wetten en kijkt het betalende publiek in sommige steden juist wèl hoe de samenstelling van een ploeg is. Steden als Boston, Charlotte, Milwaukee, Denver, Toronto en Vancouver hebben blanke spelers in hun ploeg nodig.

Voor de Jazz lijkt het me dus duidelijk. Utah en Salt Lake City zijn blank als staat en stad en deze finalist komt uit de grote mormonenstad, daar waar men altijd in blanke overheersing op welk vlak ook heeft geloofd. Het is dus niet vreemd dat Utah drie blanke starters heeft (Stockton, Ostertag en Hornacek) en op de bank nog een nuttige helper heeft in de figuur van Keefe. Chicago stelt Kerr, Buechler, Kukoc en Longley op en als Wennington niet geblesseerd was geweest waren dat vijf blanke spelers geweest; ongekend veel voor een hedendaagse NBA-ploeg die ook nog uit Chicago komt. Weliswaar komen Kukoc (Kroatië), Longley (Australië) en Wennington (Canada) niet uit de USA, maar zo denkt men in dat vreemde land niet. Men kijkt daar meer zwart-wit dan hier.

Acht blanke spelers dus in de NBA-finale van dit jaar, het zal een record zijn, maar is het belangrijk? Neen, zeggen wij, maar het valt op. In hoeverre ik geïndoctrineerd ben door die Amerikaanse manier van denken en doen? Vreemd, maar ik vroeg me af wat Jazz-speler Foster eigenlijk was: zwart of wit? Of een mengsel. Ik ben al zover gedeformeerd dat ik hem 'wit' vind spelen met soms een 'zwarte' actie.

Niet lang geleden werd aan Phoenix Suns speler Jason Kidd, zoon van een blanke vader en een zwarte moeder, gevraagd wat hij eigenlijk was, blank of zwart. Zijn antwoord is ook mijn antwoord: “Does it matter?”

Is het belangrijk? Neen, als we maar aardige sport te zien krijgen. Maar nogmaals, dat is in Amerika een redelijk naïef standpunt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden