Amerikanen eisen actie, maar niet al te fanatiek

Obama wil de president zijn die het klimaat redde

SYBILLA CLAUS

Zijn de Amerikanen echt anders gaan denken over klimaatopwarming? En zetten de VS nu definitief een milieubewuste koers in? Albertine Bloemendal, docent Amerikanistiek aan de Universiteit van Leiden, nuanceert het nieuwe klimaatbeleid dat president Barack Obama heeft ingezet.

Ja, het is zo dat een ruime meerderheid van de Amerikanen al sinds de jaren negentig erkent dat klimaatverandering gaande is. In juli peilde onderzoeksbureau Pew in Washington dat 46 procent van de Amerikanen opwarming een ernstig probleem vindt. 64 procent vindt dat er strengere emissienormen moeten komen. "Maar voor de meeste Amerikanen heeft ingrijpen door de politiek geen hoge prioriteit", zegt Bloemendal.

Wat het nemen van efficiënte maatregelen lang belemmerde, is de enorme kloof tussen Democraten en Republikeinen als het om het klimaat gaat. Begin dit jaar hield Pew een opiniepeiling over de link tussen politieke voorkeur en klimaatopwarming. Bloemendal: "Bij de Democraten gelooft 71 procent dat de opwarming door mensen wordt veroorzaakt. Bij Republikeinen is dat nog geen dertig procent, uiterst weinig dus."

Zoals andere thema's is ook milieuvervuiling enorm gepolitiseerd. De documentaire van oud-presidentskandidaat Al Gore 'An Inconvenient Truth' uit 2006 heeft zeker geholpen het probleem bij Democraten op de kaart te zetten, denkt Bloemendal. "Maar uit onderzoek bleek later dat de film ook had bijgedragen aan de grote politieke polarisatie. Wie toch al geïnteresseerd was, ging naar de bioscoop. Voor wie toch al niets van de Democraat moest hebben, creëerde zijn agendering van het klimaatprobleem eerder weerstand."

Het is niet ongewoon een Amerikaan te horen beweren dat opwarming van de aarde een fabeltje is. Zelfs de voorzitter van de klimaatcommissie van de Senaat, de Republikein Jim Inhofe uit Oklahoma, doet dat. En met verve. "De grootste bedotterij die ooit op het Amerikaanse volk is gepleegd", is een van zijn bekendste uitspraken.

Toch zou ook bij de Republikeinen de nieuwe generatie uiteindelijk voor verandering kunnen zorgen. "Sinds een jaar of tien hebben jonge evangelische mensen zich breder georiënteerd, en praten zij ook over armoede, sociale ongelijkheid en het klimaat", weet Bloemendal.

Wellicht gaan zij voor verandering zorgen, samen met een paar prominente Republikeinen als Mitt Romney, Chris Christie en Rand Paul, die wel zeggen iets te willen doen. "Maar dat zal echt heel langzaam gaan. Prioriteit is het voor hen zeker niet."

En waarom durft Obama dan nu wel de confrontatie aan met grote energiebedrijven, de talloze staten met een Republikeinse gouverneur en kolenmijnen, en het in meerderheid Republikeinse Congres?

Het blijft speculeren. Wellicht speelt de al jaren aanhoudende droogte in landbouwschuur Californië mee, wellicht is het omdat Democraten signalen van wetenschappers serieuzer nemen.

Maar Obama ruikt ook zijn kans. Het thema is populair onder Democraten, hij vindt het belangrijk en wil herinnerd worden als de president die dit heeft ingezet. Het is onderdeel van zijn erfenis - Obama heeft niet veel tijd meer en weinig te verliezen.

Hoe dan ook komen er taaie juridische gevechten van opponenten, en kan Obama maar beter proberen meer steun onder Republikeinen te verwerven. De doorslag zal geven wie eind 2016 tot volgende president wordt gekozen.

Als het een Democraat wordt, kan die hierop verder bouwen. Bloemendal: "Mocht een Republikein president worden en alles weer terugdraaien, dan heeft Obama daar ook niet veel mee verloren. Hij heeft het in ieder geval geprobeerd."

undefined

Klimaattop in Parijs

De Franse president François Hollande was een van de eerste staatshoofden die het klimaatplan van Obama omarmde. Hij zei gisteren dat het plan een 'grote bijdrage zal leveren aan het succes' van de VN-klimaattop die vanaf eind november in Parijs zal worden gehouden. Ook het hoofd van het VN-klimaatprogramma Achim Steiner reageerde enthousiast op Obama's voornemens. Hij noemde het plan een 'belangrijk signaal', zo vlak voor de internationale klimaattop. Hij zei te hopen dat het de 'bereidheid' onder landen zal vergroten om vergelijkbare stappen te ondernemen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden