Amerikaanse suprematie op sprint is verleden tijd

De Amerikaanse atletiek kan zich haar traditionele nonchalance niet langer veroorloven. Op de sprint heeft zij haar reputatie te grabbel gegooid.

In twee mislukte wissels lag gisteren de onttakeling van de Amerikaanse sprint besloten. Eerst liet in de series van de 4 x 100 meter drievoudig wereldkampioen Tyson Gay als slotloper in riante positie het stokje vallen. Nog geen half uur later gebeurde Lauryn Williams bij de vrouwen hetzelfde. Beide Amerikaanse teams niet in de olympische finale, dat is een primeur van de eerste orde.

Dat geblunder staat niet op zich. Tijdens de Spelen van Athene was Williams ook al hoofdrolspeelster in een aflossingsdrama dat de VS in de finale een medaille kostte. En zo zijn de voorbeelden van verwaarloosde aandacht voor de wissels op de estafette talrijk.

Het is allemaal terug te voeren op hoogmoed en arrogantie. Trainen op dat specialisme wordt overgelaten aan landen die met vloeiende wissels gebrek aan individuele snelheid moeten compenseren. Zoals het Nederlandse kwartet, dat gisteren in dezelfde race de finale haalde. Het profiteerde daarbij van de chaos die bij nóg drie teams heerste, onder meer titelverdediger Groot-Brittannië.

Bij een misser in de estafette werd door Amerika vroeger nooit lang stilgestaan. Het geknoei werd op de individuele onderdelen wel goedgemaakt. Die superioriteit is echter verleden tijd.

Daar zijn genoeg oorzaken voor aan te wijzen. Grote dopingschandalen hebben de Amerikaanse atletiek de afgelopen jaren enorme opdoffers gegeven. De gevallen sterren Marion Jones en Tim Montgomery zitten gevangenisstraffen uit. Oud-olympisch kampioen Justin Gatlin is voor het leven geschorst wegens doping. Een doos vol olympisch eremetaal is inmiddels bij het IOC ingeleverd.

Drie dagen voor het atletiektoernooi in Peking begon, schrapte de internationale atletiekfederatie het wereldrecord 4 x 400 meter mannen, dat door de VS in 1998 was gevestigd. Dit naar aanleiding van een dopingbekentenis van teamlid Antonio Pettigrew.

De Amerikaanse sprinters durven even niet meer in de kast met verboden producten te grijpen. Er moeten genoeg dure designmiddelen op de markt zijn die de controles onopgemerkt passeren. Maar sinds het met THG door ’verraad’ uit eigen kring voor onder anderen Jones, Montgomery en Gatlin fout is gegaan, werkt het onderlinge wantrouwen kennelijk beter dan de methodes van de dopingbestrijding.

Dat doet de vreemde selectiemethode in Amerika extra voelen. De rest van de wereld heeft nooit begrepen dat de trials slechts zes weken voor de Spelen plaatsvinden volgens een alles-of-niets systeem. Dit keer werd Tyson Gay daarvan het slachtoffer, hij plaatste zich door een blessure niet voor de 200 meter.

Dat er bij gebrek aan superioriteit niet meer twee keer achtereen kan worden gepiekt, valt in Peking extra op. Op negen sprintonderdelen (vlak en met hindernissen) werden de hoofdprijzen uit handen gegeven. Op het door sprintsnelheid gevoede verspringen en hinkstapspringen werd zelfs geen medaille gewonnen.

Er werd zelfs naar vreemde middelen gegrepen, in een poging het geschonden blazoen enigszins op te poetsen. Nadat de 100 meter bij de vrouwen door drie Jamaicaansen was gedomineerd, werd door de VS tevergeefs een protest ingediend wegens een vermeende valse start. Een protestactie op de 200 meter beroofde de Antilliaan Churandi Martina van het zilver, waardoor achter de ongrijpbare Bolt zilver en brons werden veiliggesteld.

„Het grote Amerika tegen de nietige Antillen, dat gevoel heerst bij ons op de eilanden”, stelde Imro van Wilgen, secretaris-generaal van het Antilliaans olympisch comité. Maar hoe groot is Amerika nog achter het ook nietige Jamaica?

Sinds mensenheugenis vormen de Amerikanen op de Olympische Spelen de atletiekgrootmacht. Op basis van hun sprintvermogen wonnen zij tot Peking 714 medailles. Nummer twee, de voormalige Sovjet-Unie, volgt op grote achterstand met 193 prijzen. Vandaar die onwennige tussenstand in Peking. Jamaica voert in de atletiek de ranglijst aan met vijf gouden medailles en de VS moeten ook Rusland voor zich dulden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden