Amerikaanse scholieren uit kansarme milieus krijgen bonuspunten voor hun eindexamen

Voorbereiding op het eindejaarsfeest in Owsley County, een van de armste county's in de VS. Kinderen uit arme milieus halen gemiddeld lagere schoolscores dan die uit kansrijke milieus. Beeld Getty Images

Kinderen uit kansarme milieus krijgen in de VS straks ‘bonuspunten’ als ze een toets doen voor inschrijving bij universiteiten. Is dat de manier om het bolwerk van elite-universiteiten te doorbreken? 

Hoe krijg je de universiteit van je dromen zo ver je aan te nemen? Duizenden Amerikaanse scholieren gaan er het komende half jaar alles aan doen: zo hoog mogelijke eindcijfers halen, een indrukwekkend persoonlijk opstel schrijven en een landelijke toets afleggen.

Op papier heeft iedereen zo een eerlijke kans. De praktijk is anders. Voor kinderen van rijke, blanke ouders staan de deuren naar het hoger onderwijs veel wijder open. Hun cijfers zijn hoger, hun toetsresultaten beter dan die van latino of Afro-Amerikaanse kinderen.

De SAT, een van de twee landelijk bekende toetsen, gaat proberen hun kansen meer gelijk te maken. Vanaf komende herfst krijgen scholieren die het in het leven kennelijk tegenzit extra punten. Naast de maximaal te verdienen 1600 punten voor de gewone opgaven kunnen dat er 100 zijn. Die krijg je allemaal als je ouders arm zijn, laag opgeleid, geen Engels spreken en gescheiden zijn. En als de mensen in de wijk waar je woont ook nog gemiddeld weinig verdienen, de waarde van huizen laag is en de misdaadcijfers hoog. En als je school van slechte kwaliteit is.

Volgens het College Board, de organisatie die de SAT-toets op de markt brengt, kunnen universiteiten zo leerlingen eruit pikken die redelijke resultaten haalden ondanks tegenwerkende factoren. En die dus eigenlijk heel veelbelovend zijn. 

Kritiek

Het is hoog tijd voor zo'n correctie, schrijft Richard Kahlenberg van de denktank Century Foundation in The Atlantic. Hij hielp mee het systeem te ontwikkelen. “De meest kansarme studenten halen gemiddeld maar liefst 784 SAT-punten minder dan de meest kansrijke”, schrijft hij.

Maar na de aankondiging kwam er veel kritiek. Alleen de universiteiten krijgen de nieuwe ‘kansarmheidsscore’ te zien, de scholieren en hun ouders niet. Het is niet duidelijk hoe het College Board al die factoren weegt. De score zou er ook behoorlijk naast kunnen zitten. Neem een scholier die met zijn rijke ouders net naar een arme wijk is verhuisd, omdat die opeens helemaal in is. Kansarm is hij of zij niet, en toch levert die ‘slechte’ wijk veel extra punten op. 

Maar een van de grootste lacunes is er bewust door het College Board in gelaten: of de scholier wit is of zwart, latino of Aziaat maakt geen verschil. Terwijl dat toch echt een zelfstandige factor is, schrijven onderwijsdeskundigen Ivory A. Toldson van de Howard Universiteit and Donna Y. Ford van de Vanderbilt Universiteit in het onderwijsblad Diverse. "Zwarte studenten, en zwarte jongens helemaal, worden in veel hogere aantallen tijdelijk van school gestuurd dan andere groepen. Racisme van docenten is daarbij de centrale factor. Wie niet op school is, kan niets leren. Daar gaan je cijfers en toetsscores van omlaag."

Lapwerk

Dat het College Board de raciale of etnische afkomst er buiten liet, snapt Brian Taylor wel. Hij is directeur van Ivycoach, een bedrijf dat studenten helpt een hoge SAT-score te halen. Het Hooggerechtshof gaat binnenkort mogelijk ‘affirmative action’, het voortrekken van minderheidsgroepen, verbieden, zegt hij. “Voor dat geval wil het College Board zichzelf belangrijk en relevant maken.” Universiteiten mogen dan niet meer vragen naar ‘ras’, zoals dat in de VS heet. Maar de nieuwe score van de SAT kan er wel een aanwijzing voor zijn. “Ze kunnen dan zeggen: je hebt ons nog!”

Maar Taylor vindt het lapwerk voor een systeem dat toch al van geen kanten deugt. Daar heeft hij overigens wel zijn broodwinning aan te danken: de naam van zijn bedrijf verwijst naar de ‘Ivy League’, de ‘klimopdivisie’, topuniversiteiten als Harvard, Yale en Princeton. Hij helpt scholieren, vooral van rijke ouders, om daar te komen. 

En die zit het toch al zo mee: “Het systeem bevoordeelt studenten wier ouders of grootouders naar een bepaalde universiteit gingen. Het bevoordeelt studenten die goed zijn in een sport. En het bevoordeelt studenten die goede SAT-scores halen, terwijl je die met de hulp van een goede privéleraar enorm kan opkrikken.”

Dat is wat Ivycoach doet. En het aantal punten extra dat je dankzij hun tips en oefeningen kunt halen, is heel wat groter dan een eventuele hoge kansarmheidsscore. Taylor denkt dat die innovatie geen lang leven beschoren is. “En helemaal niet als de ouders er inzage in krijgen, wat ze zeker zullen eisen. Dan ziet iedereen hoe weinig er van klopt.”

Lees ook:

Commentaar: De radicale stap van de TU Eindhoven om vrouwen te werven, is terecht

Het is geen sympathieke maatregel: mannen uitsluiten van sollicitaties. De Technische Universiteit Eindhoven maakte deze week bekend het tekort aan vrouwen in wetenschappelijke functies aan te willen pakken door alleen vrouwen te laten solliciteren. Daarmee oogstte het instituut hoon en verwijten.

Studenten Columbia University: ‘Ik had geen geld om eten te kopen’

Het is de droom van menig Amerikaanse tiener: studeren bij een grote universiteit als Harvard of Columbia. Maar het extreem hoge collegegeld brengt veel studenten in de problemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden