Amerikaanse sancties doen de Russische roebel duikelen

Een aluminiumfabriek in Rusal, Irkoetsk.Beeld Getty Images

De Amerikaanse sancties tegen rijke Russen sorteren effect: de Russische munt en de aandelenbeurs van Moskou hebben het moeilijk.

Voor de tweede dag op rij leed de Russische roebel forse verliezen, als reactie op sancties die de Verenigde Staten vrijdag hadden aangekondigd tegen een groep regeringsfunctionarissen en oligarchen in het land. De munt staat op zijn laagste punt ten opzichte van de euro sinds begin 2016. De autoriteiten zeggen alles in het werk te stellen om de gevolgen te beperken, maar specifieke maatregelen zijn tot nog toe uitgebleven.

Maandag leverde de roebel al flink in en het verlies zette gisteren door, ondanks hogere olieprijzen die de Russische munt doorgaans stutten. De verliezen op de aandelenbeurs in Moskou van maandag werden juist weer wat goedgemaakt, althans, gemeten in roebel. Gemeten in dollars verloor de beurs opnieuw licht, na de koersval van 7 procent een dag eerder.

Emotionele reactie

Moskou deed de turbulentie op de financiële markten af als een emotionele reactie, waar geen economische verklaring voor zou zijn. Elvira Nabiullina, president van de Russische centrale bank, zei dat de economie stabiel genoeg is. Ook minister van financiën Siloeanov zei geen noodzaak te zien voor directe ingrepen.

De sussende woorden verhullen de onverwacht harde impact van de Amerikaanse sancties op de Russische economie. Die was net weer enigszins opgekrabbeld na de vorige klap in 2014, toen het Westen eveneens sancties instelde als straf voor de annexatie van de Krim. De Russische economie groeide het afgelopen jaar weer licht, met 1,5 procent, en lag op koers voor 2 procent groei dit jaar.

Het is de vraag of dat nog wordt gehaald. Veel van de bedrijven waartegen sancties zijn ingesteld zijn per direct afgesloten van toegang tot de Amerikaanse markt, en van financiering vanuit het Westen.

Het hardst geraakt lijkt Rusal, één van de grootste aluminiumproducenten van de wereld en in handen van de miljardair Oleg Deripaska, die op de sanctielijst is geplaatst. Rusal is nu in acute betalingsproblemen. Bedrijven als Rusal hebben op hun beurt grote bedragen geleend bij Russische banken, zoals Sberbank of VTB Bank. Die laatste wordt geleid door Andrey Kostin, eveneens op de sanctielijst, net als Aleksej Miller, de baas van energiebedrijf Gazprom. De banken dreigen forse verliezen te lijden doordat de bedrijven hun leningen niet terug kunnen betalen. Hulp uit het Kremlin lijkt daarom onafwendbaar.

Krim? Syrië?

Vanwege de koersschommelingen zag het Russsische agentschap zich genoodzaakt gisteren de wekelijkse plaatsing van schuldpapier voorlopig op te schorten. Beleggers deden Russische staatsleningen op grote schaal van de hand, terwijl Russische schuld de afgelopen jaren juist in trek was vanwege de relatief hoge rendementen die erop behaald werden.

Analisten vragen zich ondertussen af wat het werkelijke doel is van de Amerikaanse sancties. De officiële lezing van de Amerikanen is dat de lopende sancties zijn aangescherpt vanwege de aanhoudende bezetting door Rusland van de Krim, en verder 'kwaadaardig gedrag' van de Russische regering. De Verenigde Staten wijzen naar het optreden van Rusland in Syrië, en de pogingen om westerse verkiezingen te beïnvloeden.

De keuze voor de gesanctioneerde groep roept ook vraagtekens op. Zo zou miljardair Deripaska van Rusal bepaald geen goede vriend zijn van president Poetin en zijn naasten. Wel is Rusal verantwoordelijk voor een groot deel van de import van aluminium door de Verenigde Staten.

Sancties tegen Deripaska zouden bedoeld kunnen zijn om die import tegen te gaan. President Trump probeert de staalindustrie in de VS te beschermen. Daarnaast wordt Deripaska gelinkt aan Paul Manafort, voormalig campagneleider van Trump en onderwerp van onderzoek door speciaal aanklager Robert Mueller.

Lees ook: 

'Raak alle Russische leiders in hun financiële belangen'
Bill Browder had miljardeninvesteringen in Rusland, via beleggingsfonds Hermitage. Ze zijn hem jaren geleden afgepakt. Zijn advocaat, Sergei Magnitski, kwam om in de Russische cel. Nu lobbyt Browder voor harde sancties tegen Rusland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden