Amerikaanse president kampt na herverkiezing weer met Republikeinse meerderheid in Congres

WASHINGTON - De Amerikaanse ministers van buitenlandse zaken en defensie, Warren Christopher en William Perry, hebben hun ontslag ingediend. Ook minister Mickey Kantor van handel en Hazel O'Leary van energie willen weg.

Leon Panetta, de stafchef van het Witte Huis, vertrekt eveneens. Daardoor kan president Bill Clinton meteen na zijn herverkiezing beginnen aan een grootscheepse reorganisatie van zijn regering. Clinton is de eerste herkozen Democratische president sinds Franklin Delano Roosevelt.

De overwinning van de president was groot, maar er was geen sprake van een aardverschuiving. Clinton kreeg een meerderheid in 31 staten en het District of Columbia, met een totaal aantal kiesmannen van 379. Senator Bob Dole, zijn Republikeinse rivaal, won in 18 staten met een totaal van 159 kiesmannen. De president kreeg negen kiesmannen meer dan bij zijn eerste verkiezing in 1992.

Slechts vijf staten veranderden van politieke kleur. De belangrijkste daarvan was Florida, met 25 kiesmannen een van de staten uit de top vijf. Florida ging dit jaar van het Republikeinse naar het Democratische kamp en hetzelfde geldt voor Arizona.

De Democraten zagen Georgia, Colorado en Montana naar het andere kamp vertrekken. In percentages van de stemmen komt Clinton op 50, Dole op 41 en Ross Perot haalde 9 procent. De president behaalde hiermee net niet de absolute meerderheid, zoals hij graag had gewild.

De voorspelling dat dit wel eens de verkiezingen van de status quo zouden kunnen worden, is uitgekomen. Zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden blijven in Republikeinse handen. In de Senaat wordt de positie van de Republikeinen wat sterker. Ze komen op 54 of 55 zetels, een winst van maximaal twee, en de Democraten op 46 of 45. De Democraten verloren zetels in Alabama, Arkansas en Nebraska; de Republikeinen verloren alleen South Dakota. De uitslag in Oregon is nog onbekend.

In het 435 zetels tellende Huis verloren de Republikeinen licht. Omdat er nog drie onbeslist zijn, zullen de Republikeinen uiteindelijk op of even boven de 222 uitkomen, een meerderheid van zo'n tien zetels.

In zijn overwinningstoespraak stelde Clinton vast dat het Amerikaanse volk duidelijk verdeeld is en dat zich dat vertaalt in het Congres. “Zij sturen ons de boodschap: werk samen, neem onze uitdagingen ernstig, zet de politiek van verdeeldheid opzij en bouw samen de Amerikaanse samenleving op”, aldus de president in Little Rock, Arkansas.

Nog voor hij gistermiddag terug reisde naar Washington werd Clinton geconfronteerd met de ontslagaanvragen van Christopher, Perry en Kantor. O'Leary volgde later. Christopher wilde al eerder vertrekken, maar bleef op verzoek van de president op zijn plaats. De minister is vooral gefrustreerd over het vastlopen van het Midden-Oosten-beleid. Hij kan niet overweg met Israëls premier Benjamin Netanjahoe. Als kandidaten voor Christophers opvolging worden de oud-senatoren George Mitchell (van de Noord-Ierland-initiatieven) en Sam Nunn genoemd, als ook de huidige VN-ambassadeur Madeleine Albright.

Perry's beleid op het Pentagon staat onder grote kritiek, maar zelf voert hij aan dat de taak hem te zwaar is. Kandidaat-opvolgers zijn de huidige directeur van de CIA, John Deutch, opnieuw Sam Nunn en de Republikeinse ex-senator William Cohen. Met hem zou Clinton zijn wens kunnen vervullen om Republikeinen in zijn kabinet te introduceren. Hierbij wordt ook de naam van Colin Powell genoemd. Panetta zou een gooi willen doen naar het gouverneurschap van Californië. Er worden nog meer ontslagen verwacht, onder meer van minister van justitie Janet Reno.

- Meer nieuws op pagina 5

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden