Buitenland Racisme

Amerikaanse politiek breekt taboe: Trump wordt racist genoemd

De vier Congresleden die van Trump ‘terug moeten naar hun eigen land'. Beeld Photo News

Het Huis van Afgevaardigden ‘veroordeelt ten strengste de racistische uitspraken van president Donald Trump’. Sinds dinsdagavond is het officieel: een van de twee huizen van het Congres heeft de president van de Verenigde Staten voor racist uitgemaakt.

Alle Democraten stemden voor een motie waarin dat staat – die verder geen gevolg heeft. Slechts vier Republikeinen (van de 197) en een onafhankelijke afgevaardigde (een ex-Republikein) deden mee met de veroordeling van Trumps uitspraken. Hij had zondag op Twitter vier linkse Democratische Congresleden – die hij niet bij naam noemde, maar het was duidelijk over wie hij het had – aangeraden ‘terug naar hun land’ te gaan als ze Amerika kennelijk zo haatten. 

Na aanvankelijk stilzwijgen had een aantal Republikeinse politici, vooral senatoren, de president maandag bekritiseerd om zijn uitval. Afgevaardigde Will Hurd uit Texas, een van de weinige zwarte leden van de Republikeinse fractie, noemde de tweets racistisch, xenofoob en een president onwaardig. Hij was dinsdag dan ook een van de Republikeinse vier voorstemmers.

Trump gooide er maandag en dinsdag nog een paar scheppen op, maar probeerde de aandacht ook te verleggen. Hij suggereerde dat de vier afgevaardigden, Alexandria Ocasio-Cortez, Ilhan Omar, Rashida Tlaib en Ayanna Pressley (behalve Omar allemaal in de VS geboren) maar beter uit Amerika konden vertrekken omdat ze afschuwelijke dingen hadden gezegd over de VS en over Israël. Dat was de enige reden. “Ik heb geen racistische vezel in mijn lichaam”, bezwoer hij.

Dat was ook het argument waarmee veel Republikeinen de president verdedigden. Zijn uitspraken gingen misschien wel ver, maar waren begrijpelijk gezien de extreme ideeën van de vier en hun kritiek op Amerika.

Debat ontregeld

de Republikeinen wisten het debat in het Huis van Afgevaardigden een tijd te ontregelen door er bezwaar tegen te maken dat de leidster van de Democraten en voorzitter van het Huis, Nancy Pelosi, de uitspraken van Trump racistisch noemde. Weliswaar stond dat ook in de titel en tekst van de motie, maar voor toespraken in het Huis gelden strenge regels. In het parlementaire handboek, geschreven door een van de stichters van de natie, Thomas Jefferson, wordt elke persoonlijke belediging van een mede-afgevaardigde of van de president verboden. 

Na een gespannen overleg, waarin de voorzitter van de vergadering zelfs woedend de hamer inleverde en wegliep, werd erkend dat Pelosi’s woorden inderdaad formeel niet door de beugel konden. Maar een eis van de Republikeinen om haar uitspraak daarom uit de notulen te schrappen, werd door de Democratische meerderheid verworpen. Daarna was de weg vrij voor de berisping van de president.

In de Senaat, waar de Republikeinen in de meerderheid zijn, was meer kritiek van partijgenoten op Trump te horen. Maar ook daar was bijna niemand bereid om de uitspraken expliciet racistisch te noemen. Voormalig presidentskandidaat Mitt Romney, nooit bang om de president de mantel uit te vegen, hield het bij ‘destructief, vernederend en in sommige opzichten gevaarlijk’.

De Republikeinse fractieleider, Mitch McConnell, deed een beroep op zowel de president als de Democraten om het debat af te laten koelen. Hij prees nadrukkelijk het karakter van de VS als immigratieland – begrijpelijk: zijn vrouw, minister van transport Elaine Chao, werd in Taiwan geboren. Rechtstreeks gevraagd of hij de uitspraken van Trump racistisch vond, zei hij van niet.

Maar in het land lijken Trump en de Republikeinen die discussie te hebben verloren. Belangrijke media als de Washington Post en CNN proberen in hun feitelijke berichtgeving te vermijden dat ze partij kiezen, en zouden normaal gesproken schrijven over de ‘door velen als racistisch geziene’ tweets. In de krantenkoppen en op het scherm schreven ze dinsdag echter glashard over ‘de racistische tweets’.

Trump zit daar niet mee. “Want veel mensen zijn het met me eens.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden