Amerikaanse politie krijgt eindelijk grip op polygame sekte

Profeet Jeffs zit dus al sinds 2006 in de cel. Beeld anp

Polygamie, machtsmisbruik, 'huwelijken' met minderjarigen: als we uittreders mogen geloven, is het in de radicale afsplitsing van de mormonenkerk eerder regel dan uitzondering. De Amerikaanse politie grijpt nu in. Enkele spilfiguren van de Fundamentalist Church of Latter-Day Saints (FLDS) zijn opgepakt.

In de staten Utah en South Dakota sloeg de politie dinsdag (lokale tijd) elf leden in de boeien, onder wie de leiders van twee lokale afdelingen. Lyle en Seth Jeffs zijn broers van Warren Jeffs, de charismatische leider en zelfbenoemde profeet. Hij werd tien jaar geleden opgepakt en zit een levenslange gevangenisstraf uit voor seksueel misbruik van twee van zijn kindbruidjes. In totaal heeft hij 79 echtgenotes.

De FLDS is al jaren een doorn in het oog van justitie. In de extreem gesloten gemeenschappen is het gebruikelijk dat mannen meerdere vrouwen hebben en dat leden vrijwel alles opgeven om de kerk te dienen. De profeet bepaalt wie met wie trouwt. De gezinnen leven in zo'n tien afgelegen dorpjes, verspreid door het zuiden van de Verenigde Staten - van Californië tot Oklahoma.

Verhalen over misstanden doen al enkele decennia de ronde, maar het lukte justitie lange tijd niet om grip op het genootschap te krijgen. Nu komt daar dus langzaam maar zeker verandering in.

Fraude met uitkeringen
De gisteren opgepakte leiders worden onder meer verdacht van gesjoemel met uitkeringen. Ze zouden met speciale bonnen van de overheid voedsel hebben ingeslagen en daarmee een gezamenlijke voorraad hebben aangelegd. Fraude, meent justitie. Dat voedsel was alleen bedoeld voor de uitkeringsgerechtigden zelf. Het zou de gemeenschap jaarlijks miljoenen dollars hebben opgeleverd. FLDS ontkent intussen alle schuld.

Mormonenkerk
Met de reguliere mormonenkerk heeft de FLDS-gemeenschap niets meer te maken. In de jaren ’30 werd ze uit de moederkerk gezet omdat ze weigerde polygamie af te zweren. Jeffs en zijn volgelingen zitten daar overigens niet mee. Zij erkennen het gezag van de reguliere kerk niet, net zo min als dat van de Amerikaanse overheid.

Met hoeveel de FLDS’ers zijn is niet bekend. Een paar jaar geleden werd hun aantal geschat op 10 duizend. Het genootschap lijkt te krimpen, dus nu is dat getal waarschijnlijk lager.

Overgebleven leiders hebben alle reden om zich zorgen te maken, stelt privé-detective Sam Brower tegenover persbureau AP. Brower heeft veel onderzoek gedaan naar de FLDS. Volgens hem heeft justitie veel hulp gehad van leden die de afgelopen tijd de kerk uit zijn gezet of uit eigen beweging zijn opgestapt. "Dit is een enorme klap", meent hij. "Als je daar de rest bij optelt, is dat enorm."

Die 'rest' bestaat uit de andere aanklachten waar de kerk de afgelopen maanden mee te maken kreeg. Zo worden kerkleiders in Utah ervan verdacht dat ze kinderen tegen een hongerloontje urenlang hebben hebben laten werken op het land.

In de dorpjes Hildale in Utah en Colorado City in Arizona zou de FLDS-gemeenschap zo machtig zijn dat ze het openbaar bestuur heeft overgenomen. Inwoners die niet tot de kerk behoren, hebben er volgens justitie geen huisvesting, water en politiebescherming gekregen. In 2008 haalde de politie in Texas al 460 minderjarigen weg bij een van de gemeenschappen, omdat ze vermoedde dat daar misbruik plaatsvond. Een aantal meisjes bleek inderdaad zwanger te zijn.

Steeds meer leiders achter de tralies
Als de nieuwe aanklachten tot gevangenisstraffen leiden, wordt het leiderschap flink uitgedund. Pijnlijk, want de hiërarchie is de ruggengraat van het genootschap. Critici speculeren al over het - deels - uiteenvallen van de FLDS.

Aan profeet Jeffs zal het in ieder geval niet liggen. Ondanks zijn gevangenschap wordt hij nog steeds gezien als de profeet en leider. Volgens uittreders neemt hij die rol ook serieus: hij zou van achter de tralies orders uitdelen aan zijn ondergeschikten. Ook al lopen er daarvan dus steeds minder vrij rond.

De tempel bij de Yearn for Zion (YZF) Ranch in de buurt van Eldorado, Texas. Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden