Amerikaanse NS bijna uitgerangeerd

NEW YORK - De nationale Amerikaanse spoorwegmaatschappij Amtrak werkt al maanden onder de doem van een dreigend faillissement. Eén ding hield de Amerikaanse NS op de been: het succes van de Acela-hogesnelheidstrein, die bezig was de concurrentieslag met het vliegtuig te winnen. Maar deze trein moet weer terrein prijsgeven, nu twee weken geleden zware defecten in de remmen ontdekt zijn.

Amtrak haalde alle hoge-snelheidstreinen naar de garage. Bij nog zeven locomotieven bleken de remmen niet in orde. Na een week zonder snelle trein tussen Boston, New York en Washington leek alles verholpen. Toen werden plots in stalen platen onder de locomotieven haarscheurtjes gevonden. Nu rijdt Amtrak voorlopig met minder treinen.

De problemen hadden voor de staatsmaatschappij, die in de dertig jaar van haar bestaan alleen maar met verlies gedraaid heeft, niet op een slechter moment kunnen komen. Vijf jaar geleden besloot het Amerikaanse Congres dat het vanaf 2002 de tekorten van Amtrak niet meer zou aanvullen. Maar vorige maand had het bedrijf al geen geld meer in kas. Door te dreigen de dienstverlening in het hele land stil te leggen, kreeg Amtrak een noodkrediet tot 1 oktober. Daarna houdt het echt op, waarschuwden Congresleden.

Maar Amtrak lobbyde druk voor nieuwe subsidies. Lichtend voorbeeld: de Acela-Express aan de Oostkust, die sinds december 2000 rijdt, wel uit de kosten komt, en in zijn korte bestaan veel klanten uit het vliegtuig heeft gelokt. Geef ons dus geld om te overleven én 70miljard dollar om ook elders zulke HSL-lijnen te bouwen, vraagt de directie het Congres. Maar de huidige problemen met Acela zetten een lelijke streep door die lobby.

Terwijl de cijfers zo mooi ogen. De Acela-Express blijkt in juli elf procent meer reizigers dan het jaar tevoren te hebben vervoerd. Velen van hen stapten direct na de kapingen en aanslagen van 11 september over op de trein. Maar ze zijn klant gebleven omdat hun vliegangst niet overging of omdat ze geen zin hebben in de verscherpte veiligheidsmaatregelen op de vliegvelden.

Volgens Amtrak heeft Acela er ook trouwe klanten bij gekregen omdat veel reizigers langzamerhand ontdekten dat een snelle trein niet veel langer over de reis doet dan het vliegtuig. En dat, terwijl de trein slechts op een deel van het traject voluit 230 kilometer per uur kan rijden. De rest van de spoorbaan is zo oud dat die de hoge snelheid niet aankan. Reizigers noemen ook veel beenruimte, de stilte en het gemak -'de trein brengt je meteen tot in hartje New York'- als belangrijke pluspunten. Milieuvriendelijkheid speelt overigens geen enkele rol in de discussie.

Ook de cijfers van US Airways, die dagelijks vliegt tussen Boston, New York en Washington spreken duidelijke taal. De luchtvaartmaatschappij vervoerde in het tweede kwartaal van 2002 ruim 18procent minder passagiers dan vorig jaar. Delta maakte geen cijfers bekend, maar zette net als zijn collega dit voorjaar al een tegenoffensief in. De maatschappij heeft op haar bussen in New York de tekst 'vliegtuigen zijn sneller dan treinen'. US Airways voert de slogan: 'De tijd vliegt. Zij wacht niet op de trein.'

Veel reizigers die de afgelopen twee weken vastzaten op een station of een langzame trein moesten nemen, riepen woedend dat ze weer gingen vliegen. US Airways en Delta melden inderdaad sinds twee weken extra boekingen, al leggen zij geen direct verband met de spoorperikelen. US Airways besloot vorige week passagiers die door alle extra beveiliging twintig minuten na het inchecken nog niet bij de gate zijn een tegoedbon van tweehonderd dollar te geven. Amtrak zegt zich geen grote zorgen te maken. De hogesnelheidstrein heeft zijn waarde nu wel bewezen, aldus de directie in Washington.

Onduidelijk blijft welke gevolgen deze slechte publiciteit heeft voor de komende discussies in het Congres over nieuwe subsidies voor Amtrak. Voorzitter Jack Quinn van de spoorwegcommissie uit het Huis van Afgevaardigden noemde ze al 'de doodssteek' voor Amtrak. Maar hij is dan ook lid van de Republikeinse partij. Die maakt traditiegetrouw een zeer groot punt van zuinig omspringen met belastinggeld, en telt veel voorstanders van liquidatie, in regionale mootjes te hakken en privatisering van het staatsvedrijf. Ook het Witte Huis lijkt daar voor te voelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden