Amerikaanse bondgenoten zien een oorlog met Iran niet zitten

Nederlandse trainers zijn met coalitiepartners in Erbil in Irak voor het opleiden van acht pelotons Koerdische Peshmerga-strijders. Beeld ANP

Het conflict tussen de VS en Iran wordt zo grimmig dat Europese landen toch maar hun voorzorgsmaatregelen nemen. Al willen ze absoluut geen oorlog

De escalatie tussen Amerika en Iran krijgt een steeds grimmiger karakter. Een aantal Europese landen bereidt zich voor op een militair conflict. Duitsland en Nederland hebben hun trainingsmissie in Irak – Irans buurland – opgeschort. Spanje stuurde eerder deze week al een oorlogsschip terug naar huis dat was gestationeerd in de Perzische Golf, en de Britse krijgsmacht keert zich openlijk tegen de escalatieretoriek van de Amerikanen. 

De Verenigde Staten hebben een deel van hun ambassadepersoneel teruggetrokken uit Bagdad. De stap kan worden gezien als voorbereiding op een oorlog, maar ook als psychologische oorlogsvoering. De concrete voorzorgsmaatregelen verschaffen Amerika’s dreigementen richting Iran meer geloofwaardigheid. Eerder nam Washington dezelfde maatregelen met ambassadepersoneel in Zuid-Korea toen er een conflict dreigde tussen Amerika en Noord-Korea. 

De Amerikanen zouden ook een plan hebben om 120.000 militairen naar de Perzische Golf te sturen om de Iraanse invloed tegen te gaan. President Trump ontkende aanvankelijk het bericht, maar later zei hij over de mobilisatie van het grote aantal militairen: “Of ik dat zou doen? Absoluut”. Om de verwarring compleet te maken liet hij vervolgens weten dat in het geval van een conflict, hij nog veel meer militairen zou sturen. 

Brits tegengas

De onvoorspelbaarheid van de Amerikanen zorgt ervoor dat niemand zicht heeft op hun plannen, maar brengt ook het risico van misstappen met zich mee. De Britse minister van buitenlandse zaken, Jeremy Hunt, waarschuwt voor een ongeluk dat kan leiden tot ‘een escalatie die door geen van de partijen (Amerika en Iran, red.) is bedoeld’. “Wat we nodig hebben is een periode van kalmte om er zeker van te zijn dat ieder begrijpt wat de andere partij denkt.” 

De Britse generaal Chris Ghika, die samen met de Amerikanen in de anti-IS-coalitie zit, gaat zelfs lijnrecht in tegen de Amerikanen. In een videoconferentie met journalisten ontkende hij de Amerikaanse berichten over de Iraanse dreiging: “Nee, er is geen verhoogde dreiging van groepen in Irak en Syrië die door Iran worden gesteund”. Het VS-leger liet daarop weten dat de lezing van hun Britse bondgenoot ‘in strijd is met de aangetoonde, geloofwaardige dreigingen’. 

De hoogste leider van Iran, Ali Khamenei, zei dat ‘niemand uit is op oorlog’. Maar tegelijkertijd refereerde hij aan de mogelijkheden om uranium te verrijken. Onder de huidige nucleaire deal tussen Iran en de belangrijkste wereldmachten, minus Amerika, mag Teheran uranium verrijken tot 3,67 procent. Iran dreigt zich gedeeltelijk terug te trekken uit dit akkoord. Volgens Iraanse regeringsbronnen zijn hun wetenschappers in staat om binnen vier dagen uranium te verrijken naar 20 procent.

Dat percentage bereiken ‘is het moeilijkste gedeelte’, zei Khamenei. “De volgende stappen zijn makkelijker.” Daarmee impliceerde hij dat Iran in korte tijd genoeg uranium kan verrijken (rond de 90 procent) voor een kernwapen.

Nederlandse missie tijdelijk opgeschort

De Nederlandse trainingsmissie in Irak is tijdelijk opgeschort in verband met ‘dreigingen'.  Dat meldt een woordvoerder van het ministerie van defensie. De militairen mogen al sinds zondagavond de poort niet meer uit. De  wordt  naar verwachting komende weekend weer hervat.

In het kader van de strijd tegen terreurgroep IS neemt Nederland deel aan een internationale coalitie. Ongeveer vijftig Nederlandse militairen trainen in het noordelijke Erbil hun Koerdische collega’s. Ze krijgen les in onder meer leiderschap en het beveiligen van grote gebieden.

Verder is er nog een klein aantal Nederlanders actief in Bagdad. Hier worden Iraakse commando’s getraind. De training daar is alweer hervat. Dat geldt ook voor de activiteiten van de NAVO-missie. 

Het besluit tot opschorting van de trainingsmissie is genomen door de commandant van de internationale coalitie. Ook de operaties van partnerlanden zoals Duitsland zijn stilgelegd. De opschorting zal vermoedelijk nog wel een paar dagen duren.

De woordvoerder kan niet verder ingaan op dreigingen. “In verband met de veiligheid kunnen we niet dieper ingaan op de specifieke veiligheidssituatie en de achtergronden van dit besluit.” Volgens Duitse media zijn er aanwijzingen voor mogelijke aanvallen gesteund door Iran.

Lees ook:

Een oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten komt dichterbij, maar Iran staat niet alleen

Een oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten komt dichterbij. Maar niemand, ook de Amerikanen niet, is hierbij gebaat.

Als het aan John Bolton ligt, komt die oorlog met Iran er gewoon

Gaat nationaal veiligheidsadviseur John Bolton Amerika nu ook in een oorlog rommelen? Over zijn oorlogsaspiraties heeft hij nooit geheimzinnig over gedaan.

Spanning in de Golf loopt op door ‘sabotage’ van schepen

Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten zeggen dat hun schepen doelwit waren van sabotage. Iran is de hoofdverdachte, maar bewijzen zijn er niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden