Column

Amerikaanse beleefdheid bezwijkt onder woede over Trumps beleid

Presidentswoordvoerder Sarah Sanders werd door de eigenaar van het restaurant waar ze zat te eten apart genomen en gevraagd om weg te gaan. Beeld AFP

Het is soms moeilijk voor te stellen als je het nieuws volgt, maar de VS zijn een land van beleefde mensen. 

Er zijn natuurlijk regionale en praktisch afgedwongen verschillen – in New York moet je niet direct oogcontact en opengehouden deuren verwachten, maar als je er in de metro stapt, gaat dat met minder geduw dan in Nederland. En op het platteland van New Hampshire komt er voor een voetganger geen eind aan het terugzwaaien naar passerende automobilisten.

Daarom is het behoorlijk schokkend, en veelzeggend, hoe die beleefdheid aan de kant gezet wordt door mensen die boos zijn over het door de regering van Donald Trump gekozen - en sinds een paar dagen opgegeven – beleid om de kinderen van aan de grens aangehouden immigranten bij hen weg te halen.

Het is nog tot daar aan toe dat jonge medewerkers van Trump in Washington DC merken dat ze niet populair zijn in uitgaansbuurten, en moeite hebben een leuke date te vinden.

Mexicaans restaurant

Een graadje erger wordt het als demonstranten de minister van binnenlandse veiligheid, Kirstjen Nielsen, letterlijk verjagen uit een restaurant. Ze vielen haar vanwege haar werk lastig tijdens een privé-moment – maar het was ook wel weer tamelijk dom van Nielsen, uit politiek-tactisch oogpunt gezien, te gaan eten in een Mexicaans restaurant.

Acteur Seth Rogen was daarentegen niet eens van plan te demonstreren, toen hij toevallig politicus Paul Ryan tegenkwam. De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden en daarmee na president Trump de machtigste Republikein van het land, wilde graag met Rogen op de foto, iets wat Ryans kinderen, die hij bij zich had, geweldig zouden vinden. Maar voor hij het zelf goed en wel besefte, had Rogen het verzoek al beslist afgewezen, vertelde hij aan tv-komiek Stephen Colbert. "En toen kon ik me niet inhouden en zei: 'Bovendien haat ik wat je op dit moment het land aandoet, en ik tel de dagen tot het moment dat je geen snippertje meer over hebt van de macht die je niet hebt."

Zo mogelijk nog schokkender is, wat de woordvoerder van de president, Sarah Sanders, meemaakte in restaurant The Red Hen in Lexington in Virginia. Ze was er met een gezelschap gekomen, had een tafel gekregen, het eten was zelfs al geserveerd. Maar toen eigenaar Stephanie Wilkinson er achter kwam wie ze als klant had, nam ze Sanders even apart en vroeg haar weg te gaan. "Ik legde uit dat het restaurant bepaalde waarden hoog wil houden, zoals eerlijkheid en mededogen en samenwerking", zei ze tegen de Washington Post. Sanders "vertrok beleefd", meldde ze zelf later, toen het incident in de publiciteit kwam.

Sociale normen

Zijn dat terechte acties? Of zijn ze een schending van sociale normen die juist uitgevonden zijn om te zorgen dat we elkaar niet om de haverklap een hengst verkopen?

"Het is een symptoom van een ziekte in ons land dat politieke tegenpolen juichen/schimpen als een zaak iemand niet wil bedienen vanwege diens politieke overtuigingen. Het is een symptoom van ziekte dat een restaurant dat doet. Het is weer een stap naar echte scheiding. Dit loopt niet goed af", twitterde de Republikeinse commentator Erick Erickson.

Anderen vonden het terecht, omdat Sanders niet zomaar een andere politieke overtuiging had dan eigenaar en personeel van The Red Hen, maar zich schuldig heeft gemaakt aan discriminatie of het goedpraten daarvan. Satiricus Paul Rudnick van weekblad The New Yorker twitterde: "Sarah Huckabee Sanders heeft gevochten tegen het homohuwelijk, homo's in de krijgsmacht en was het met haar vader eens toen hij homo's 'ondermensen' noemde. Ze moet er maar aan wennen de toegang geweigerd te worden tot fijne gelegenheden, zoals restaurants, democratieën en de hemel."

Worstelende commentatoren

Zulke reacties verwacht je van de twee uitersten van het politieke spectrum. Maar je zou denken dat de meerderheid toch tegen dat soort fratsen is, want ze zijn toch allemaal Amerikanen en dus beleefd tegen elkaar. En je verwacht die sussende geluiden helemaal van politieke commentatoren bij de media, of die nu geneigd zijn Trump te steunen of niet.

Columniste Jennifer Rubin van de Washington Post worstelt er enigszins mee. Haar column heeft de veelzeggende naam 'Right Turn', ze is ingehuurd om het gedachtegoed te vertolken van conservatieve Amerikanen. Maar ze heeft nooit een geheim gemaakt van haar weerzin tegen Donald Trump. Een dilemma dus: "Zijn deze reacties tegenover medewerkers van Trump geruststellende en passende acties van sociale uitsluiting, die aan de radertjes in een barbaarse bureaucratie duidelijk maken dat ze niet kunnen ontsnappen aan de gevolgen van hun daden? Of moeten we ze zien als een teken van afzakken naar onbeschaafdheid, aanwijzingen dat we zo gepolariseerd zijn dat we het niet uithouden in dezelfde ruimte als degene met wie we het niet eens zijn?"

Dat hangt wat Rubin betreft af van je kijk op de meest recente beleidsdaad van de regering-Trump, het scheiden van ouders en kinderen aan de grens. Als je dat ziet als een reële optie, om mensen te ontmoedigen de reis uit Midden-Amerika te maken, dan vind je natuurlijk niet dat de tegenstanders op de man moeten spelen. "Maar als je denkt dat het kinderen-weghalen-beleid in een andere categorie hoort, een misdaad is tegen de mensenrechten, een inhumaan beleid, waarvoor het publiek is klaargestoomd door pogingen een groep mensen te ontmenselijken ('beesten', 'plaag' enzovoort) – dan is het zowel natuurlijk en passend voor fatsoenlijke mensen om degenen die zulk beleid uitvoeren te schande te zetten en uit te sluiten."

Voelen

En Rubin neigt tot het laatste: beleidsmakers mogen best voelen dat ze persoonlijk verantwoordelijk worden gehouden voor wat ze doen. Als je dat lot wil ontgaan: "Werk dan niet voor iemand wiens wrede en onmenselijke behandeling van anderen misschien wel net zo erg is als het interneren van burgers en niet-burgers van Japanse afkomst tijdens de tweede wereldoorlog."

Medewerkers van Trump, die misschien diep in hun hart zelf vinden dat hij, minister Kirstjen Nielsen en minister van justitie Jeff Sessions te ver gaan, moeten dus maar eens kiezen, oordeelde Rubin. De krant publiceerde haar stuk zaterdagavond. En zondag maakte Trump die keuze voor zijn mensen nog wat gemakkelijker. Per tweet stelde hij voor in feite de Grondwet, met zijn garantie voor iedereen op een eerlijk proces, niet meer te laten gelden voor buitenlanders, of ze nu asielzoekers zijn of niet. "Als iemand het land binnenkomt, dan moeten we die onmiddellijk, zonder rechters of rechtszaken, terugsturen naar waar ze vandaan kwamen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden